Տավուշի մարզի գյուղատնտեսության զարգացման ուղղություններից մեկն անտառի բնամթերքի օգտագործումն է: Տավուշի անտառներում էկո բնամթերքի մեծ պաշարներ կան, որի 5 տոկոսն է օգտագործվում: Տարիներ առաջ գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերության՝ ՋԻ ԱՅ ԶԵԹ-ի հետազոտման գնահատմամբ Տավուշի մարզի անտառներից տարեկան կարող են հավաքել մինչև 300 մլն եվրո արժողության միրգ և հատապտուղ: Մարզում ծրագրեր եմ մշակվում անտառի մրգի և հատապտղի մթերման ուղղությամբ: Անտառի բարիքներից են օգտվում Ազատամուտ գյուղի մի քանի բնակիչներ, որոնք անտառ են մտնում վաղ գարնանից մինչև խոր աշուն:
Տավուշի մարզի անտառահատումները վերջին շրջանում թոփ թեմա են դարձել, որտեղ շահարկվում են սոցիալական խնդիրները՝ անտառով ընտանիք են պահում, անտառի փայտով տներ են տաքացնում: Անտառը կրկին կարող է սոցիալական խնդիրներ լուծել, սակայն ոչ թե բնափայտով, այլ անտառի բարիքներով՝ մրգերով ու հատապտուղներով: Ազատամուտ համայնքի բնակչուհի Սուսաննա Պետրոսյանն արդեն 30 տարի անտառ է գնում, հավաքում այն, ինչը հնարավոր է վաճառել կամ պահածոյացնել. «Շուշան եմ բերում, բոխի եմ քաղում, բանջար, խոռ եմ բերում, էն որ խորովածի վրա են լցնում՝ էդ ուրցից, սեզոնային, էդ գործովն եմ ես զբաղվում»:
Տիկին Սուսաննան ասում է, որ նույնիսկ տաք ձմռանն է օգտվում անտառից. «Ձմեռն էլ ենք քինում, մենք քինում ենք Դեղձավան, Նոյեմբերյանի ռայոնի հենց անմիջապես Վրաստանի գրանիցը: Փիփերթ ենք հավաքում, պիրում, կապուկներ ենք անում, տանում Իջևան, տալիս դալալին կամ մենք ենք ծախում»:
Անտառի մոռը վերջացել է, մոշ դեռ կա, հոնն էլ նոր է հասել և հավաքելու ժամանակն է: Տիկին Սուսաննան հարևանու՝ Անյայի հետ նորից մտնելու է անտառ. «Հոն եմ բերելու, 200 դրամով զավոդը ընդունում ա, սաղ հոնի ծառեր ա»:
Ավելին՝ Հայաստանի Հանրային Ռադիո

















