Տոկաեւը կդիմանա՞ Պուտինի «ձեռքի ծանրությանը»

Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի կողմից «Օրեշնիկ» միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռ կիրառելուց հետո Ղազախստանը երկրի օդային տարածքի, ռազմական եւ կարեւոր նշանակության ենթակառուցվածքների պաշտպանության համալիր միջոցառումներ է ձեռնարկել: Անցկացվել է ռազմա-օդային, ՀՕՊ եւ հակահրթիռային ստորաբաժանումների ուսումնական զորավարժություն:

Այդ առթիվ Էթնիկ-ազգային ռազմավարության գործակալության տնօրեն Ալեքսանդր Կոբրինսկին կարծիք է հայտնել, որ «բազմավեկտոր արտաքին քաղաքականությունն այլեւս հնարավոր չէ, Ղազախստանը գլոբալ հակամարտության դեպքում ստիպված կլինի որոշակի կողմնորոշում ընտրել»:

Նա գտնում է, որ «Պուտինի այցը (այն ծրագրված է նոյեմբերի 27-ին), նախատեսված փաստաթղթերի ստորագրումը կարող են Արեւմուտքին ազդակ լինել, որ Ղազախստանը սատարում է Ռուսաստանի դիրքորոշմանը»:

Փորձագետը, սակայն, նկատել է տալիս, որ նախագահ Տոկաեւը «շարունակում է պնդել Ղազախստանի՝ որպես «միջին տերության» դերը, որ միջազգային հակամարտությունների կարգավորման միջնորդ կարող է լինել»։

Նա մատնանշում է Տոկաեւի հայտարարությունը հայ-ադրբեջանական կարգավորման, Սիրիայի եւ Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցություններում Աստանայի դրական փորձի մասին:

«Նա այժմ էլ Մոսկվային եւ Կիեւին հորդորում է երկխոսություն սկսել եւ կառուցողական բանակցություններ վարել»,- ասում է Կոբրինսկին:

Ղազախստանի խորհրդարանի պատգամավոր Այդոս Սարիմի գնահատմամբ՝ իր երկրի առաջին խնդիրն է «չդառնալ հակամարտության կողմ, թույլ չտալ, որ Ղազախստանը ներքաշվի այդ (ռուս-ուկրաինական) հակամարտության մեջ»:

Երկրորդ խնդիրը նա համարում է «ներքին հակամարտության կանխարգելումը» եւ բացատրում, որ Ղազախստանում ապրում է ինչպես ռուս, այնպես էլ ուկրաինական մեծ համայնք:

Ղազախստանցի պատգամավորը հստակ սահմանում է, որ անթույլատրելի է, որ Ղազախստանում «սկսեն հաշիվներ պարզել, թե ով է ճիշտ, ով՝ սխալ»:

Ըստ Այդոս Սարիմի՝ նախագահ Տոկաեւի որոշումն ունի ազդակ. «Ղազախստանցիները պետք է զբաղվեն Ղազախստանով, դրա համար էլ նա կանխարգելիչ որոշում է ընդունել, որպեսզի պետական կառույցները մոբիլիզացվեն»։

Այս ձեւակերպումները բազմանշանակ են: Ղազախստանում կա՞ն Ռուսաստանի նախագահի այցի հետ կապված այլ սպասումներ: Դիտարժան է, որ անցյալ տարի Պուտինի այցին ընդառաջ Ղազախստանում տեղի է ունեցել անջատողականության մեջ նեղադրվող մի շարք անձանց դատավարություն: Նրանք էթնիկ ռուսներ են, ներկայացնում են երկրի հյուսիսային մարզերը, որտեղ բնակչության մեծամասնությունը կազմում են ռուսները:

Ղազախստանցի պատգամավորի խոսքից կարելի է ենթադրել, որ Աստանայում մտահոգված են երկրի հյուսիսում անջատողական շարժման կամ ռուս-ուկրաինական բախումների հավանականությամբ:

Քաղաքագետ Ալեքսանդր Վորոբյովը կարեւորել է, որ «Օրեշնիկ» հրթիռն արձակվել է Աստրախանի մարզի տարածքից, որտեղ գտնվում է Ռուսաստանի ռազմա-տիեզերական ուժերի «Կապուստին Յար» պոլիգոնը: Ռուսաստանը նաեւ Կասպից ծովում ունի ռազմական ենթակառուցվածքներ, որ օգտագործվում են նաեւ Ուկրաինային հարվածելու նպատակով:

Փաստացի ակնարկվում է, որ եթե Ուկրաինան որոշի թիրախավորել «Կապուստին Յարը» եւ Կասպից ծովի ենթակառուցվածքները, ապա Ղազախստանի տարածքը կարող է դառնալ «պատահականորեն շեղված հրթիռների թիրախ»։

Ըստ երեւութին, նման ուղերձ ղազախստանցի պաշտոնակցին փոխանցելու է նաեւ ՌԴ նախագահ Պուտինը: Իսկ Տոկաեւը ԲՐԻԿՍ-ի գագաթաժողովից հետո հանդես է եկել «միջին տերության» առաջնորդի կեցվածքով:

Նրան կահաջողվի՞ հաղթահարել Վլադիմիր Պուտինի «ձեռքի ծանրությունը»:

Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան