Եթե Ղարաբաղի անվտանգությունը վստահված էր ռուս խաղաղապահներին՝ մի զարմացեք վատ սցենարների վրա․ Էսկին

-Եթե Ղարաբաղի անվտանգությունը վստահված էր ռուս խաղաղապահներին՝ մի զարմացեք վատ սցենարների վրա։ Այս կարծիքն արտահայտել է իսրայելցի հրապարակախոս, քաղաքագետ Ավիգդոր Էսկինին։

-Պարոն Էսկին, Դուք ուշադրությամբ հետևում եք Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրավիճակին։ Գիտեք, որ վերջին օրերին իրավիճակը սրվել է ադրբեջանական զորքերի առաջխաղացման պատճառով, որոնք նույնիսկ Ռուսաստանի կոչերից հետո չեն վերադառնում իրենց ելման դիրքերը։ Ինչպե՞ս կբացատրեք ներկա իրավիճակը։

-Այս օրերին Մոսկվան «Ղարաբաղի ժամանակը չունի»:Այսպես են տեսնում Ադրբեջանում. Հնարավոր է, որ վերջին իրադարձությունները հանգեցրին Կրեմլի դիրքերի թուլացմանն ամբողջ հետխորհրդային տարածքում։ Բաքուն հիմա Հայաստանի վրա ճնշում գործադրելու հնարավորություն է տեսնում. Ես պատերազմի սկզբում մի քանի անգամ զգուշացրել եմ Հայաստանին, որ Ռուսաստանի բախումն Ուկրաինայի հետ կարող է հանգեցնել ձեր տարածաշրջանում ապակայունացման։ Ես վստահ չեմ, որ Հայաստանը պատրաստ է դրան։ Հայաստանի գլխավոր սխալը ուրիշների վրա հույս դնելն է. Կամ դա լիովին կախվածություն է Ռուսաստանից, կամ հույսեր Իրանի կամ ԱՄՆ-ի հետ։ Երեւանը չի ցանկանում հասկանալ, որ միջազգային գործընկերների հետ աշխատելու հաջողությունը կախված է Հայաստանը հզորացնելու եւ այն բարեկեցիկ երկիր դարձնելու կարողությունից։ Դրանից հետո նրա հանդեպ հետաքրքրությունն ու հարգանքը կվերադառնան:

– Հնարավո՞ր է Ադրբեջանը համաձայնություն ունի Ռուսաստանի հետ։ Միգուցե Մոսկվային չի՞ բավարարում Ուկրաինայի նկատմամբ Հայաստանի չեզոքությունը։ -Սա բացառվում է։ Ռուսաստանը ցանկանում է պահպանել իր ներկայությունը տարածաշրջանում, իսկ Հայաստանը նրա համար ռազմակայանի տեղ է, իսկ Ղարաբաղը մասամբ վերահսկվող շրջան է։ Բայց վստահություն չկա, որ Ռուսաստանը կշարունակի պահպանել իր խաղաղապահ առաքելությունը։

Վերջին հակամարտությունում Հայաստանը Ռուսաստանի նկատմամբ ամենալավն է վարվել ԽՍՀՄ նախկին բոլոր հանրապետություններից, բացառությամբ Բելառուսի։ Վարչապետ Փաշինյանի և Կրեմլի միջև տարաձայնություն չկա. Կարելի է ընդհանուր առմամբ խոսել Հայաստանի ներկայիս իշխանության՝ Մոսկվայի հետ լեզու գտնելու անկարողության մասին։ Բայց այս դեպքում Ռուսաստանը դժգոհության հիմքեր չունի։

-Ակնհայտ է, որ հայկական կողմը գոհ չէ այս ամենից։ Անընդհատ նշվում է, որ այդ տարածքը ռուս խաղաղապահների պատասխանատվության ոլորտն է, և Անվտանգության խորհրդի վերջին հայտարարության մեջ նշվում էր միջազգային մեխանիզմների կիրառման անհրաժեշտությունը։ Ի՞նչ սցենարներ են հնարավոր։

-Հայաստանը հայտնվել է ծանր վիճակում. Ռուսական պաշտոնական քարոզչությունը 99 տոկոսով կեղծ է դարձել. Դրա մեջ ճշմարտության հատիկ գտնելու համար պետք է լինել փորձառու հետախույզ: Բայց Հայաստանը պետք է հետեւի իր ազգային շահերին։ Եթե ​​Ղարաբաղի հայերի անվտանգությունը վստահված է եղել ռուս խաղաղապահներին, ապա ոչ մի պատճառ չկա զարմանալու բացասական սցենարների վրա, երբ Ռուսաստանը պատերազմի մեջ է։

Հայաստանի համար միջազգային ոչ մի սցենար արդիական չէ. Աշխարհում ոչ ոք չի պատրաստվում պաշտպանել Հայաստանի իրավունքը մնացած Ղարաբաղի նկատմամբ. Իսկ Հայաստանի անվտանգությունը կախված է Փաշինյանի իշխանության ու ժողովրդի մոբիլիզացիայից ու երկիրը արդյունավետ բանակով ծաղկած այգու վերածելու կարողությունից։ Այս համատեքստում միանգամայն խելամիտ է թվում Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունը Ադրբեջանի հետ որքան հնարավոր է շուտ խաղաղություն կնքելու պատրաստակամության մասին։ Սա խելամիտ է, քանի որ այսօր Հայաստանի համար կարելի է ավելի շահեկան արդյունքների հասնել, քան մեկ-երկու տարի անց։

-Նման պայմաններում որքանո՞վ է հավանական, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը կստորագրեն խաղաղության պայմանագիր։

-Կարծում եմ՝ սա է Հայաստանի հիմնական ռազմավարական խնդիրն այժմ։ Դա այն է, ինչ հիմա անում է ձեր կառավարությունը։

«Առաջին լրատվական»-ը զրուցել է Ավիգդոր Էսկինի հետ։