Մեծ Բրիտանիան՝ ընդդեմ Թրամփի՞

Բրիտանական մամուլը, հղելով ԱՄՆ ընտրված նախագահ Դոնալդ Թրամփի թիմի ինքնությունը վկայակոչել չցանկացած աղբյուրին, հայտնում է, որ դեռեւս հստակ չէ՝ Միացյալ թագավորության վարչապետ Կիր Աթարմերը ԱՄՆ 47-րդ նախագահի երդմնակալության արարողության կմասնակցի՞ կամ ներկա գտնվելու դեպքում պաշտոնն ստանձնած Թրամփի հետ առանձնազրույցի հնարավորություն կունենա՞: Ըստ աղբյուրի, Դոնալդ Թրամփը «լավ է հիշում, որ Սթրամերի կուսակցության լոբբիստները նախագահական ընտրարշավի ողջ ընթացքում սատարել են իր մրցակցին՝ փոխնախագահ Հարիսին»: Եթե ԱՄՆ- Մեծ Բրիտանիա հարաբերությունները պետք է կառուցվեն Թրամփ-Սթրամեր անհանդուրժողականության «լույսի ներքո», ապա եվրաատլանտյան քաղաքակրթությանը դա լավ ոչինչ չի խոստանում:

Բայց Վաշինգտոն-Լոնդոն «տարաձայնություններն» արդյոք այդքան «մակերեսային» են: Արժե, թերեւս, հիշեցնել, որ Թրամփի պաշտոնամուտից ոչ ավելի, քան մեկ շաբաթ առաջ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետն այցելել է Կիեւ: Կողմերն ստորագրել են ռազմավարական համագործակցության պայմանագիր՝ հարյուրամյա ժամկետով: Այն Ուկրաինային ռազմածովային ներկայություն է երաշխավորում Բալթիկայում, Սեւ եւ Ազովի ծովերում:

Վաշինգտոնում ակտիվորեն քննարկում են Թրամփ-Պուտին մոտալուտ հեռախոսազրույցի, իսկ մի քանի ամսվա կտրվածքում՝ երկկողմ հանդիպման հավանականությունը: Փորձագիտական շրջանակներից, Թրամփի թիմի ներկայացուցիչներից հնչող իշխող տեսակետն այն է, որ «պատերազմը պետք է դադարի, կողմերը պարտավոր են գնալ զիջումների»:

Մի իրավիճակում, երբ «գործարքի» առարկա են Ուկրաինայի միջազգայնորեն ճանաչված տարածքները եւ դրանց նկատմամբ ինքնիշխանությունը, պարզ չէ, թե ո՞րն է Ռուսաստանի զիջումը: Այն, որ Պուտինը չի պնդում Ուկրաինայի մայրաքաղաքը Կիեւից Լվով տեղափոխելու տարբերա՞կը: Այս համատեքստում Ուկրաինային ինքնիշխանություն երաշխավորել Սեւ եւ Ազովի ծովերում, նշանակում է դեմ լինել «Նովոռուսիան Ռուսաստանին միավորելու» ծրագրին: Իսկ ուկրաինական կարգավորման Թրամփի ծրագիրը մեծ հաշվով ենթադրում է գրաված տարածքների նկատմամբ Ռուսաստանի դե-ֆակտո իրավազորության ճանաչում:

Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակի խորհրդական Պոդոլյակն արեւմտյան մամուլին ասել է, որ անցած երկու շաբաթներին ԱՄՆ ընտրված նախագահի թիմի հետ «սկզբունքային քննարկումներ են անցկացվել, որ լավատեսություն են ներշնչում»: Նա հույս ունի, որ Դոնալդ Թրամփը պաշտոնն ստանձնելուց հետո Վլադիմիր Պուտինի հետ շփման համար պաուզա կպահի:

Ըստ որոշ տեղեկությունների, Ուկրաինայի նախագահը հույս ունի, որ այդ ընթացքում Ֆրանսիան եւ Անգլիան «ուկրաինական կարգավորման մասնակցության հնարավորություն կստանան»: Այլ կերպ ասած, Կիեւում ակնկալում են, որ Ֆրանսիայի նախագահին եւ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետին կհաջողվի ԱՄՆ նախագահին համոզել, որ «զիջել Ուկրաինան՝ նշանակում է փլուզել եվրոպական անվտանգության համակարգը»:

Այս համատեքստում թուրքական «Անադոլուն» Լոնդոնից չափազանց ուշագրավ տեղեկություն է հայտնել. Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովը Պաղեստինի հարցով կառավարությանը զեկուցագիր է ներկայացրել, որով «հետեւողականորեն հորդորում է ճանաչել Պաղեստինի պետությունը եւ հրապարակել նրա հետ հարաբերությունների կառուցման ճանապարհային քարտեզ»:

Գազայում հունվարի 19-ին տեղական ժամանակով 09:30-ին ուժի մեջ է մտել վեցշաբաթյա հրադադարը: ՀԱՄԱՍ-ի հետ «գործարքը» հաստատելու համար Իսրայելի կառավարությունը գումարել է ութժամյա նիստ: Նաթանյահուի կոալիցիոն կառավարության անդամ Բեն Գվիրն այդ քննարկումներից հետո հայտարարել է հրաժարականի մասին: Հայտնի չէ, թե պատանդների վերադարձից հետո ինչ դիրքորոշում կունենա ընդդիմությունը: Վարչապետ Նաթանյահուն ասել է, որ Իսրայելը «ցանկացած պահի կվերսկսի մարտական գործողությունները, եթե ՀԱՄԱՍ-ը խախտի պայմանավորվածությունները»:

Մեծ հաշվով Իսրայելն այդ հրադադարից ոչինչ չի շահում, բայցի այն, որ բանտերից ազատ արձակվող մի քանի պաղեստինցի պետք է Գազայից արտաքսվեն: Փոխարենը Նաթանյահուն պետք է սկսի զորքերի դուրսբերումը, բացի Եգիպտոսի հետ սահմանային անցակետը, արտոնի պաղեստինցիները վերադարձը Գազայի հյուսիսային հատված: Իսկ հրադադարի հաստատման պաշտոնական հրապարակումից ժամեր անց Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Փայփ Էրդողանը հայտարարել է, որ հրադադարը պետք է լինի մշտական, որպեսզի սկսվեն Պաղեստինի անկախ պետություն կառուցելու բանակցությունները:

ՀԱՄԱՍ-ի հետ «գործարքին» Նաթանյահուին պարտադրել է Միացյալ Նահանգները: Ընդ որում, այս անգամ եւ հեռացող վարչակազմն է Բիբիին «սեղմել» եւ Թրամփի թիմը: Նման «դելիկատ» իրավիճակում բրիտանական խորհրդարանում Պաղեստինի անկախության հարցի քննարկումն իսկ շատ բարդ կացության մեջ է դնում ԱՄՆ նախագահի պաշտոնն ստանձնող Դոնալդ Թրամփին, որ առանց այդ էլ, ինչպես նրա թիմին մոտ կանգնած աղբյուրներն են ասում, դժվարանում է կողմնորոշվել Միացյալ Նահանգների հրեական եւ արաբական լոբբիստական շրջանակների միջեւ:

Միամտություն կլիներ ասել, որ բրիտանական իսթեբլիշմենթը պաղեստինցի արաբների սպանություններից ցնցված են եւ Պաղեստինի ճանաչման հորդոր են հղում բացառապես մարդասիրական զգացմունքներից մղված: Մեծ Բրիտանիան, երեւում է, միջազգային քաղաքականության ազդեցիկ դերակատարության խնդիր ունի, այդ թվում եւ՝ Հարավային Կովկասում: ԱՄՆ-ը եւ Մեծ Բրիտանիան բացահայտ կմրցակցե՞ն, թե՞ ջենթլմենական պայմանավորվածությունների կհասնեն: Վերջին շրջանում Ռուսաստանը խիստ քննադատաբար է խոսում Մեծ Բրիտանիայի «իմպերիալիստական նկրտումների» մասին:

Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան