Ռուսաստանյան լրատվամիջոցները հայտնում են, որ Խանտի-Մանսիյսկի ինքնավար շրջանի դումայի պատգամավոր, էթնիկ ադրբեջանցի Խալիդ Թաղիզադեն հունիսի 2-ին չի ներկայացել սոցիալական հարցերով կոմիտեի նիստին, որի փոխնախագահն է, իսկ հունիսի 3-ին հայտնի դարձել, որ նա լքել է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքը եւ գտնվում է Ադրբեջանում:
Թաղիզադեի անվան շուրջ տեղեկատվական աղմուկի առիթ է հանդիսացել ինքնավար շրջանի դումայի նիստին նրա սկանդալային ելույթը: Դուման քննարկել է ինքնավար շրջանի արմատական բնակչության շրջանում ծնելիության անկման եւ միգրանտների թվաքանակի անշեղ աճի հարցը, որոշ պատգամավորներ դժգոհել են, որ Ուզբեկստանից եւ Տաջիկստանից մարդկային ներհոսքն արդեն վերածվում է ժողովրդագրական լուրջ խնդիր:
Ծագումով ադրբեջանցի Թաղիզադեն գործընկերներին պատասխանել է, որ ուզբեկները «փաստացի վերադառնում են իրենց պատմական հայրենիք, քանի որ Խանտի-Մանսիյսկը Յուգրան է, իսկ այն միջին դարերում մտնում էր ուզբեկական խանության կազմի մեջ, ինչպես Տյումենի մարզի մի հատվածը եւ առհասարակ արեւմտյան Սիբիրը»:
Թաղիզադեի ելույթը բուռն քննարկումների առարկա է դարձել: Ռուսաստանի պետական դումայի պատգամավոր Մաքսիմ Իվանովը պաշտոնապես դիմել է երկրի գլխավոր դատախազությանը՝ պահանջելով Թաղիզադեի դեմ քրեկան գործ հարուցել եւ նրա ելույթը որակել «անջատողականության եւ ազգային խտրականության հրահրում, ինչպես նաեւ՝ ոտնձգություն ՌԴ ինքնիշխանության եւ տարածքային ամբողջականության դեմ»:
Խանտի-Մանսիյսկի ինքնավար շրջանի դումայի խոսնակ Բորիս Խոխրյակովը մամուլին ասել է, որ հունիսի 2-ի դրությամբ դեռեւս Թաղիզադեին պատգամավորական մանդատից զրկելու իրավական հիմքեր չկան, քանի որ օրենքը ելույթի համար պատասխանատվություն չի նախատեսում, եթե պատկան մարմիններն իրավական գնահատական չեն տվել: Առայժմ հայտնի չէ՝ ՌԴ գլխավոր դատախազությունը Թաղիզադեի ելույթի կապակցության քրեական գործ հարուցե՞լ է, թե՞՝ ոչ, բայց փաստը, որ նա լքել է Ռուսաստանի դատարածքը եւ ապաստանել Ադրբեջանում, թույլ է տալիս ենթադրել, որ նրա նկատմամբ իրավական ինչ-որ գործընթաց սկսվել է:
Ռուսաստանում մի իրավիճակ է, երբ նույնիսկ դեռահասներին են ահաբեկչություն կազմակերպելու մեջ կասկածում եւ ենթարկում կալանքի: Արեւմտյան Սիբիրի պատմական անցյալի մասին ծագումով ադրբեջանցի Թաղիզադեի դիտարկումներն, անշուշտ, ունեն քաղաքական ենթատեքստ, իսկ դրսեւորումներն այնպիսին են, որ նրա իրոք կարելի է մեղադրել անջատողականություն հրահրելու եւ երկրի տարածքային ամբողջականության դեմ ոտնձգելու մեջ:
Բավական ինտրիգային է, թե ի՞նչ որոշում կընդունի Իլհամ Ալիեւը, եթե ՌԴ գլխավոր դատախազությունը Թաղիզադեի դեմ քրեական գործ հարուցի եւ պահանջի նրա արտահանձնումը: Թաղիզադեն, կարելի է ենթադրել, Ալիեւից քաղաքական ապաստան է խնդրելու: Բաքվի լրատվամիջոցների տեղեկացվածությամբ՝ Թաղիզադեն «Արեւմտյան Սիբիրի արդրբեջանական համանքի ղեկավարներից մեկն է»: Այդ կարգավիճակում նա, ամենայն հավանականությամբ, Ադրբեջանի իշխանության որոշակի շրջանակների հետ ոչ միայն քաղաքակա, այլեւ գործարար կապեր ունի:
Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան
