Աշխարհ
18.03.2026

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

Բրիտանական հեղինակավոր The Guardian պարբերականի հրապարակած սկանդալային մանրամասները ցույց են տալիս, որ Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունները շատ ավելի մոտ են եղել հաջողությանը, քան թվացել է: Սակայն գործընթացը փլուզվել է ոչ թե անլուծելի հակասությունների, այլ ամերիկյան կողմի անպատրաստվածության և տարօրինակ քաղաքական որոշումների պատճառով:

Բանակցությունների ամենաարտառոց դրվագներից մեկը եղել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի առաջարկն Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին: Վերջինիս հրավիրել են այցելել ամերիկյան USS Abraham Lincoln ավիակիրը՝ Դոնալդ Թրամփի փեսայի՝ Ջարեդ Կուշների ընկերակցությամբ: Առաջարկը հնչել է որպես կատակ կամ սադրանք, քանի որ այդ նույն նավն ուղարկվել էր տարածաշրջան հենց Իրանի վրա ճնշում գործադրելու համար:

Պարբերականը գրում է, որ սակայն սա միակ խնդիրը չի եղել: Ըստ աղբյուրի՝ բանակցային գործընթացն ուղեկցվել է մասնագիտական լուրջ թերացումներով։ Ամերիկյան հատուկ բանագնացը ոչ միայն չի տիրապետել տարրական տերմինաբանությանը կամ տարածաշրջանի աշխարհագրությանը, այլև հանդիպումներին ներկայացել է առանց մասնագիտական թիմի և անգամ չի վարել պաշտոնական արձանագրություններ։

Ամերիկյան բանագնացը խոստովանել է թեմայի շուրջ իր մակերեսային գիտելիքները և նույնիսկ շփոթել է բազային տերմիններն ու աշխարհագրական անվանումները (օրինակ՝ Հորմուզի նեղուցը, ծոցի հետ):

Իրավիճակի աբսուրդայնությունն ընդգծվել է նաև նրանով, որ Ուիթքոֆֆը Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին առաջարկել է լքել բանակցությունների սեղանը Օմանում և այցելել ամերիկյան ավիակիր, ինչը դիվանագիտական էթիկայի և առողջ տրամաբանության տեսանկյունից դիտվել է որպես սադրանք։ Այս ամենն ուղեկցվել է ռազմական ճնշման անտեղի ցուցադրությամբ։

Պարբերականը նշում է, որ չնայած այս քաոսին, կողմերը հասել էին զգալի արդյունքների:

Ըստ զեկույցի՝ արդեն համաձայնեցված էր.
Պատժամիջոցների 80%-ի վերացումը:
Ուրանի հարստացման մորատորիումը (3-5 տարի ժամկետով):
ԱԷՄԳ-ի (IAEA) լիակատար վերահսկողության վերադարձը:
Հիմնական վեճը եղել է ապագայում Իրանի հարստացման իրավունքի շուրջ: Թեհրանն առաջարկել է 3-5 տարվա դադար, սակայն Թրամփի հետ խորհրդակցելուց հետո ամերիկյան կողմը հանկարծակի պահանջել է 10 տարի դադար:

Օմանը, որպես միջնորդ, զգուշացրել է, որ գործարքի հասնելու համար անհրաժեշտ է ևս երեք ամիս: Օմանի ԱԳ նախարարը նույնիսկ մեկնել էր Վաշինգտոն՝ փոխանցելու, թե որքան մոտ են համաձայնությանը: Սակայն Վաշինգտոնը ժամանակ չի տվել. հաջորդ օրն արդեն սկսվել են ռազմական գործողությունները:

Ծոցի երկրների դիվանագետներից մեկը նշել է, որ Ուիթքոֆնն ու Քուշները, հանդես գալով որպես «իսրայելամետ ակտիվներ», ԱՄՆ նախագահին ներքաշել են մի պատերազմի մեջ, որից նա հիմա հուսահատորեն փորձում է դուրս գալ: Եզրակացությունը մեկն է. գործարքը ոչ թե ձախողվել է օբյեկտիվ պատճառներով, այլ պարզապես թույլ չեն տվել, որ այն կայանա:

Լրահոս
ԱՄՆ-ն Վենեսուելայի հետ կնքել է պատմության մեջ ամենամեծ նավթային գործարքը. Թրամփ
18:07
ԱՄՆ-ն Վենեսուելայի հետ կնքել է պատմության մեջ ամենամեծ նավթային գործարքը. Թրամփ
Խաղաղությունն արդեն իրողություն է․ ՀՀ ԱԳՆ-ում մեկնարկել է դեսպանների տարեկան աշխատաժողովը
16:43
Խաղաղությունն արդեն իրողություն է․ ՀՀ ԱԳՆ-ում մեկնարկել է դեսպանների տարեկան աշխատաժողովը
Մեկնարկել է «Սևանի շուրջը» սիրողական հեծանվային արշավը
16:00
Մեկնարկել է «Սևանի շուրջը» սիրողական հեծանվային արշավը
Եթե ​​ԱՄՆ-ն կատարի իր պարտավորությունները, մենք կբացենք նաև Հորմուզի նեղուցը.  Փեզեշքիան
15:17
Եթե ​​ԱՄՆ-ն կատարի իր պարտավորությունները, մենք կբացենք նաև Հորմուզի նեղուցը. Փեզեշքիան
Տարեվերջին ՆԳՆ Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության բոլոր ուղղությունները թվայնացված են լինելու․ ՆԳՆ
14:28
Տարեվերջին ՆԳՆ Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության բոլոր ուղղությունները թվայնացված են լինելու․ ՆԳՆ
Հարկավոր է Ռուսաստանի դեմ օրական 1000 ԱԹՍ արձակել. Զելենսկի
13:39
Հարկավոր է Ռուսաստանի դեմ օրական 1000 ԱԹՍ արձակել. Զելենսկի
Մոսկվան uադրիչ է համարում Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունները. Զախարովա
12:50
Մոսկվան uադրիչ է համարում Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունները. Զախարովա
Երևանի Կենտրոնում և Արաբկիրում օդում փոշու բարձր պարունակություն է արձանագրվել
11:53
Երևանի Կենտրոնում և Արաբկիրում օդում փոշու բարձր պարունակություն է արձանագրվել
Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան կուղարկվի 420 տոննա ցորեն և 280 տոննա գարի
16:59
Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան կուղարկվի 420 տոննա ցորեն և 280 տոննա գարի
Մեկնարկել է օտարերկրյա պետություններում ՀՀ դեսպանների աշխատաժողովը
16:41
Մեկնարկել է օտարերկրյա պետություններում ՀՀ դեսպանների աշխատաժողովը
Մհեր Գրիգորյանն ու ԵԱՏՀ նախարարը քննարկել են տեխնիկական կանոնակարգման ոլորտի խնդիրները
16:16
Մհեր Գրիգորյանն ու ԵԱՏՀ նախարարը քննարկել են տեխնիկական կանոնակարգման ոլորտի խնդիրները
Հագուստների մեջ թաքցրել էին 956 հազար 400 եվրո․ 2 անձի նկատմամբ հետապնդում է հարուցվել
15:54
Հագուստների մեջ թաքցրել էին 956 հազար 400 եվրո․ 2 անձի նկատմամբ հետապնդում է հարուցվել
ԿՀՎ ղեկավարին երևի ասել են, որ չեն պատրաստվում սադրել ՆԱՏՕ-ին. Սիկորսկի
15:49
ԿՀՎ ղեկավարին երևի ասել են, որ չեն պատրաստվում սադրել ՆԱՏՕ-ին. Սիկորսկի
ԵԱՏՄ նկատմամբ հետաքրքրությունն աճում է. ՌԴ փոխվարչապետ
15:33
ԵԱՏՄ նկատմամբ հետաքրքրությունն աճում է. ՌԴ փոխվարչապետ
Իրանի ձեռքում միջուկային ռումբերի հայտնվելն Իսրայելի պետության վերջն է. Նեթանյահու
15:11
Իրանի ձեռքում միջուկային ռումբերի հայտնվելն Իսրայելի պետության վերջն է. Նեթանյահու