Աշխարհ
18.03.2026

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

Բրիտանական հեղինակավոր The Guardian պարբերականի հրապարակած սկանդալային մանրամասները ցույց են տալիս, որ Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունները շատ ավելի մոտ են եղել հաջողությանը, քան թվացել է: Սակայն գործընթացը փլուզվել է ոչ թե անլուծելի հակասությունների, այլ ամերիկյան կողմի անպատրաստվածության և տարօրինակ քաղաքական որոշումների պատճառով:

Բանակցությունների ամենաարտառոց դրվագներից մեկը եղել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի առաջարկն Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին: Վերջինիս հրավիրել են այցելել ամերիկյան USS Abraham Lincoln ավիակիրը՝ Դոնալդ Թրամփի փեսայի՝ Ջարեդ Կուշների ընկերակցությամբ: Առաջարկը հնչել է որպես կատակ կամ սադրանք, քանի որ այդ նույն նավն ուղարկվել էր տարածաշրջան հենց Իրանի վրա ճնշում գործադրելու համար:

Պարբերականը գրում է, որ սակայն սա միակ խնդիրը չի եղել: Ըստ աղբյուրի՝ բանակցային գործընթացն ուղեկցվել է մասնագիտական լուրջ թերացումներով։ Ամերիկյան հատուկ բանագնացը ոչ միայն չի տիրապետել տարրական տերմինաբանությանը կամ տարածաշրջանի աշխարհագրությանը, այլև հանդիպումներին ներկայացել է առանց մասնագիտական թիմի և անգամ չի վարել պաշտոնական արձանագրություններ։

Ամերիկյան բանագնացը խոստովանել է թեմայի շուրջ իր մակերեսային գիտելիքները և նույնիսկ շփոթել է բազային տերմիններն ու աշխարհագրական անվանումները (օրինակ՝ Հորմուզի նեղուցը, ծոցի հետ):

Իրավիճակի աբսուրդայնությունն ընդգծվել է նաև նրանով, որ Ուիթքոֆֆը Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին առաջարկել է լքել բանակցությունների սեղանը Օմանում և այցելել ամերիկյան ավիակիր, ինչը դիվանագիտական էթիկայի և առողջ տրամաբանության տեսանկյունից դիտվել է որպես սադրանք։ Այս ամենն ուղեկցվել է ռազմական ճնշման անտեղի ցուցադրությամբ։

Պարբերականը նշում է, որ չնայած այս քաոսին, կողմերը հասել էին զգալի արդյունքների:

Ըստ զեկույցի՝ արդեն համաձայնեցված էր.
Պատժամիջոցների 80%-ի վերացումը:
Ուրանի հարստացման մորատորիումը (3-5 տարի ժամկետով):
ԱԷՄԳ-ի (IAEA) լիակատար վերահսկողության վերադարձը:
Հիմնական վեճը եղել է ապագայում Իրանի հարստացման իրավունքի շուրջ: Թեհրանն առաջարկել է 3-5 տարվա դադար, սակայն Թրամփի հետ խորհրդակցելուց հետո ամերիկյան կողմը հանկարծակի պահանջել է 10 տարի դադար:

Օմանը, որպես միջնորդ, զգուշացրել է, որ գործարքի հասնելու համար անհրաժեշտ է ևս երեք ամիս: Օմանի ԱԳ նախարարը նույնիսկ մեկնել էր Վաշինգտոն՝ փոխանցելու, թե որքան մոտ են համաձայնությանը: Սակայն Վաշինգտոնը ժամանակ չի տվել. հաջորդ օրն արդեն սկսվել են ռազմական գործողությունները:

Ծոցի երկրների դիվանագետներից մեկը նշել է, որ Ուիթքոֆնն ու Քուշները, հանդես գալով որպես «իսրայելամետ ակտիվներ», ԱՄՆ նախագահին ներքաշել են մի պատերազմի մեջ, որից նա հիմա հուսահատորեն փորձում է դուրս գալ: Եզրակացությունը մեկն է. գործարքը ոչ թե ձախողվել է օբյեկտիվ պատճառներով, այլ պարզապես թույլ չեն տվել, որ այն կայանա:

Լրահոս
«ԱԼՖԱ-ՖԱՐՄ» դեղագործական ընկերությունը և «ՆԱԶԻԿ ԱՎԴԱԼՅԱՆ» ՍՊՈՐՏԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ»-ը համագործակցության հուշագիր են կնքել
12:36
«ԱԼՖԱ-ՖԱՐՄ» դեղագործական ընկերությունը և «ՆԱԶԻԿ ԱՎԴԱԼՅԱՆ» ՍՊՈՐՏԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ»-ը համագործակցության հուշագիր են կնքել
Եղանակը Հայաստանում
09:07
Եղանակը Հայաստանում
Իրանում բավարարված են TRIPP-ի գործընթացի թափանցիկությամբ և տնտեսական հնարավորություններով․ ԱԳՆ նախարար
18:56
Իրանում բավարարված են TRIPP-ի գործընթացի թափանցիկությամբ և տնտեսական հնարավորություններով․ ԱԳՆ նախարար
Ազգային ժողով - Կառավարություն հարցուպատասխան. Ուղիղ
16:50
Ազգային ժողով – Կառավարություն հարցուպատասխան. Ուղիղ
Անազատության մեջ պահվող գորշ արջերը տեղափոխվել են ապաստարան. ԲԸՏՄ
16:39
Անազատության մեջ պահվող գորշ արջերը տեղափոխվել են ապաստարան. ԲԸՏՄ
Փաշինյանը չի «անոնսել» ադրբեջանցի զինծառայողի հանձնումը Բաքվին․ մանիպուլյատիվ լուսաբանում մամուլում
16:14
Փաշինյանը չի «անոնսել» ադրբեջանցի զինծառայողի հանձնումը Բաքվին․ մանիպուլյատիվ լուսաբանում մամուլում
Նիկոլ Փաշինյանը վաղը կմեկնի Թուրքմենստան՝ մասնակցելու ԱՊՀ երկրների առաջնորդների գագաթնաժողովին
15:26
Նիկոլ Փաշինյանը վաղը կմեկնի Թուրքմենստան՝ մասնակցելու ԱՊՀ երկրների առաջնորդների գագաթնաժողովին
Բաքուն և Երևանը կորոշեն «3+3» ձևաչափով ԱԳ նախարարների նոր հանդիպման վայրը. ՌԴ ԱԳՆ
12:51
Բաքուն և Երևանը կորոշեն «3+3» ձևաչափով ԱԳ նախարարների նոր հանդիպման վայրը. ՌԴ ԱԳՆ
Ներքին համերաշխությունն ամեն հարցում իրար ձևական «ջան-ջիգյար» ասելը չէ. Գագիկ Ծառուկյանը՝ Շաքիի դեպքի մասին
12:23
Ներքին համերաշխությունն ամեն հարցում իրար ձևական «ջան-ջիգյար» ասելը չէ. Գագիկ Ծառուկյանը՝ Շաքիի դեպքի մասին
Գագիկ Խաչատրյանից առգրավված 70 կտավներն այսուհետ հասանելի կդառնան հանրությանը 
11:38
Գագիկ Խաչատրյանից առգրավված 70 կտավներն այսուհետ հասանելի կդառնան հանրությանը 
TRIPP նախագիծը ՀՀ-ի և Ադրբեջանի միջև ուղիղ երկաթուղային հաղորդակցություն կհաստատի. վարչապետ
16:52
TRIPP նախագիծը ՀՀ-ի և Ադրբեջանի միջև ուղիղ երկաթուղային հաղորդակցություն կհաստատի. վարչապետ
Հուսով ենք՝ Հայաստանը կշարունակի իր կառուցողական աշխատանքը ԵԱՏՄ-ում. Օվերչուկ
16:17
Հուսով ենք՝ Հայաստանը կշարունակի իր կառուցողական աշխատանքը ԵԱՏՄ-ում. Օվերչուկ
Զարդուշտ Ալիզադեի հիշողությունները. Բաքուն՝ որպես ատելության ու բռնության օջախ 1989 թվականին
15:53
Զարդուշտ Ալիզադեի հիշողությունները. Բաքուն՝ որպես ատելության ու բռնության օջախ 1989 թվականին
Ցավոք, ԵԱՏՄ-ում սկզբունքները լիարժեք չեն իրականացվում. Փաշինյան
15:18
Ցավոք, ԵԱՏՄ-ում սկզբունքները լիարժեք չեն իրականացվում. Փաշինյան
Սերժ Սարգսյանի բացակայելու արգելք խափանման միջոցը վերացվել է
14:54
Սերժ Սարգսյանի բացակայելու արգելք խափանման միջոցը վերացվել է