Աշխարհ
18.03.2026

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

Բրիտանական հեղինակավոր The Guardian պարբերականի հրապարակած սկանդալային մանրամասները ցույց են տալիս, որ Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունները շատ ավելի մոտ են եղել հաջողությանը, քան թվացել է: Սակայն գործընթացը փլուզվել է ոչ թե անլուծելի հակասությունների, այլ ամերիկյան կողմի անպատրաստվածության և տարօրինակ քաղաքական որոշումների պատճառով:

Բանակցությունների ամենաարտառոց դրվագներից մեկը եղել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի առաջարկն Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին: Վերջինիս հրավիրել են այցելել ամերիկյան USS Abraham Lincoln ավիակիրը՝ Դոնալդ Թրամփի փեսայի՝ Ջարեդ Կուշների ընկերակցությամբ: Առաջարկը հնչել է որպես կատակ կամ սադրանք, քանի որ այդ նույն նավն ուղարկվել էր տարածաշրջան հենց Իրանի վրա ճնշում գործադրելու համար:

Պարբերականը գրում է, որ սակայն սա միակ խնդիրը չի եղել: Ըստ աղբյուրի՝ բանակցային գործընթացն ուղեկցվել է մասնագիտական լուրջ թերացումներով։ Ամերիկյան հատուկ բանագնացը ոչ միայն չի տիրապետել տարրական տերմինաբանությանը կամ տարածաշրջանի աշխարհագրությանը, այլև հանդիպումներին ներկայացել է առանց մասնագիտական թիմի և անգամ չի վարել պաշտոնական արձանագրություններ։

Ամերիկյան բանագնացը խոստովանել է թեմայի շուրջ իր մակերեսային գիտելիքները և նույնիսկ շփոթել է բազային տերմիններն ու աշխարհագրական անվանումները (օրինակ՝ Հորմուզի նեղուցը, ծոցի հետ):

Իրավիճակի աբսուրդայնությունն ընդգծվել է նաև նրանով, որ Ուիթքոֆֆը Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին առաջարկել է լքել բանակցությունների սեղանը Օմանում և այցելել ամերիկյան ավիակիր, ինչը դիվանագիտական էթիկայի և առողջ տրամաբանության տեսանկյունից դիտվել է որպես սադրանք։ Այս ամենն ուղեկցվել է ռազմական ճնշման անտեղի ցուցադրությամբ։

Պարբերականը նշում է, որ չնայած այս քաոսին, կողմերը հասել էին զգալի արդյունքների:

Ըստ զեկույցի՝ արդեն համաձայնեցված էր.
Պատժամիջոցների 80%-ի վերացումը:
Ուրանի հարստացման մորատորիումը (3-5 տարի ժամկետով):
ԱԷՄԳ-ի (IAEA) լիակատար վերահսկողության վերադարձը:
Հիմնական վեճը եղել է ապագայում Իրանի հարստացման իրավունքի շուրջ: Թեհրանն առաջարկել է 3-5 տարվա դադար, սակայն Թրամփի հետ խորհրդակցելուց հետո ամերիկյան կողմը հանկարծակի պահանջել է 10 տարի դադար:

Օմանը, որպես միջնորդ, զգուշացրել է, որ գործարքի հասնելու համար անհրաժեշտ է ևս երեք ամիս: Օմանի ԱԳ նախարարը նույնիսկ մեկնել էր Վաշինգտոն՝ փոխանցելու, թե որքան մոտ են համաձայնությանը: Սակայն Վաշինգտոնը ժամանակ չի տվել. հաջորդ օրն արդեն սկսվել են ռազմական գործողությունները:

Ծոցի երկրների դիվանագետներից մեկը նշել է, որ Ուիթքոֆնն ու Քուշները, հանդես գալով որպես «իսրայելամետ ակտիվներ», ԱՄՆ նախագահին ներքաշել են մի պատերազմի մեջ, որից նա հիմա հուսահատորեն փորձում է դուրս գալ: Եզրակացությունը մեկն է. գործարքը ոչ թե ձախողվել է օբյեկտիվ պատճառներով, այլ պարզապես թույլ չեն տվել, որ այն կայանա:

Լրահոս
Դոնալդ Թրամփը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին
21:49
Դոնալդ Թրամփը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին
«Ուժեղ Հայաստան»-ը մանդատները վերցնելու հարցով դեռ որոշում չունի. Մելոյան
16:55
«Ուժեղ Հայաստան»-ը մանդատները վերցնելու հարցով դեռ որոշում չունի. Մելոյան
ԿԸՀ-ն պարզաբանում է ընտրողների ցուցակների հրապարակման կարգը
16:34
ԿԸՀ-ն պարզաբանում է ընտրողների ցուցակների հրապարակման կարգը
«Ապրելու երկիր»-ը ձևավորվող կառավարությունը համարում է ոչ լեգիտիմ. հայտարարություն
16:11
«Ապրելու երկիր»-ը ձևավորվող կառավարությունը համարում է ոչ լեգիտիմ. հայտարարություն
Ալիջան և Աքյաքա անցակետերի բացումով հայ-թուրքական առևտուրը արագ կհասնի 1 մլրդ դոլարի. Yeni Şafak
15:51
Ալիջան և Աքյաքա անցակետերի բացումով հայ-թուրքական առևտուրը արագ կհասնի 1 մլրդ դոլարի. Yeni Şafak
Սրանք մեկը մյուսից ունիկալ են. Արայիկ Հարությունյան
15:29
Սրանք մեկը մյուսից ունիկալ են. Արայիկ Հարությունյան
Իրականում ԵՄ-ում Հայաստանին չեն սպասում․ Զախարովա
15:08
Իրականում ԵՄ-ում Հայաստանին չեն սպասում․ Զախարովա
ՀՀ-ն ՀԱՊԿ լիիրավ անդամ է, իսկ ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև ՀՀ-ի ընտրության հարցն արդեն արդիական է․ Լավրով
14:56
ՀՀ-ն ՀԱՊԿ լիիրավ անդամ է, իսկ ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև ՀՀ-ի ընտրության հարցն արդեն արդիական է․ Լավրով
«Ուժեղ Հայաստան»-ից մոտ 700 մարդ է ձերբակալվել, այդ թվում տարեց կանայք. Գոհար Մելոյան
14:43
«Ուժեղ Հայաստան»-ից մոտ 700 մարդ է ձերբակալվել, այդ թվում տարեց կանայք. Գոհար Մելոյան
Պուտին–Փաշինյան հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն դեռ չկա. Պեսկով
14:20
Պուտին–Փաշինյան հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն դեռ չկա. Պեսկով
Գագիկ Ծառուկյանը հարցաքննվել է
13:57
Գագիկ Ծառուկյանը հարցաքննվել է
Ճշգրտումների արդյունքում ՔՊ-ի ձայները 49,8%-ից այս պահին դարձել են 49,9%. Ալեքսանյան
13:37
Ճշգրտումների արդյունքում ՔՊ-ի ձայները 49,8%-ից այս պահին դարձել են 49,9%. Ալեքսանյան
Սահմանադրության տեքստը հրապարակել կամ չհրապարակելը միանձնյա որոշում չէ. Գալյան
13:03
Սահմանադրության տեքստը հրապարակել կամ չհրապարակելը միանձնյա որոշում չէ. Գալյան
Ի տարբերություն Արցախի, Սյունիքը «չզոմբիացավ». Աթանեսյան
12:31
Ի տարբերություն Արցախի, Սյունիքը «չզոմբիացավ». Աթանեսյան
Այն, ինչ անում է Հովիկ Աղազարյանը, սրիկայություն է. Իվետա Տոնոյան
12:19
Այն, ինչ անում է Հովիկ Աղազարյանը, սրիկայություն է. Իվետա Տոնոյան