Աշխարհ
18.03.2026

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

The Guardian-ը մանրամասներ է հրապարակել իրանա-ամերիկյան ձախողված բանակցություններից

Բրիտանական հեղինակավոր The Guardian պարբերականի հրապարակած սկանդալային մանրամասները ցույց են տալիս, որ Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունները շատ ավելի մոտ են եղել հաջողությանը, քան թվացել է: Սակայն գործընթացը փլուզվել է ոչ թե անլուծելի հակասությունների, այլ ամերիկյան կողմի անպատրաստվածության և տարօրինակ քաղաքական որոշումների պատճառով:

Բանակցությունների ամենաարտառոց դրվագներից մեկը եղել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի առաջարկն Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին: Վերջինիս հրավիրել են այցելել ամերիկյան USS Abraham Lincoln ավիակիրը՝ Դոնալդ Թրամփի փեսայի՝ Ջարեդ Կուշների ընկերակցությամբ: Առաջարկը հնչել է որպես կատակ կամ սադրանք, քանի որ այդ նույն նավն ուղարկվել էր տարածաշրջան հենց Իրանի վրա ճնշում գործադրելու համար:

Պարբերականը գրում է, որ սակայն սա միակ խնդիրը չի եղել: Ըստ աղբյուրի՝ բանակցային գործընթացն ուղեկցվել է մասնագիտական լուրջ թերացումներով։ Ամերիկյան հատուկ բանագնացը ոչ միայն չի տիրապետել տարրական տերմինաբանությանը կամ տարածաշրջանի աշխարհագրությանը, այլև հանդիպումներին ներկայացել է առանց մասնագիտական թիմի և անգամ չի վարել պաշտոնական արձանագրություններ։

Ամերիկյան բանագնացը խոստովանել է թեմայի շուրջ իր մակերեսային գիտելիքները և նույնիսկ շփոթել է բազային տերմիններն ու աշխարհագրական անվանումները (օրինակ՝ Հորմուզի նեղուցը, ծոցի հետ):

Իրավիճակի աբսուրդայնությունն ընդգծվել է նաև նրանով, որ Ուիթքոֆֆը Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչիին առաջարկել է լքել բանակցությունների սեղանը Օմանում և այցելել ամերիկյան ավիակիր, ինչը դիվանագիտական էթիկայի և առողջ տրամաբանության տեսանկյունից դիտվել է որպես սադրանք։ Այս ամենն ուղեկցվել է ռազմական ճնշման անտեղի ցուցադրությամբ։

Պարբերականը նշում է, որ չնայած այս քաոսին, կողմերը հասել էին զգալի արդյունքների:

Ըստ զեկույցի՝ արդեն համաձայնեցված էր.
Պատժամիջոցների 80%-ի վերացումը:
Ուրանի հարստացման մորատորիումը (3-5 տարի ժամկետով):
ԱԷՄԳ-ի (IAEA) լիակատար վերահսկողության վերադարձը:
Հիմնական վեճը եղել է ապագայում Իրանի հարստացման իրավունքի շուրջ: Թեհրանն առաջարկել է 3-5 տարվա դադար, սակայն Թրամփի հետ խորհրդակցելուց հետո ամերիկյան կողմը հանկարծակի պահանջել է 10 տարի դադար:

Օմանը, որպես միջնորդ, զգուշացրել է, որ գործարքի հասնելու համար անհրաժեշտ է ևս երեք ամիս: Օմանի ԱԳ նախարարը նույնիսկ մեկնել էր Վաշինգտոն՝ փոխանցելու, թե որքան մոտ են համաձայնությանը: Սակայն Վաշինգտոնը ժամանակ չի տվել. հաջորդ օրն արդեն սկսվել են ռազմական գործողությունները:

Ծոցի երկրների դիվանագետներից մեկը նշել է, որ Ուիթքոֆնն ու Քուշները, հանդես գալով որպես «իսրայելամետ ակտիվներ», ԱՄՆ նախագահին ներքաշել են մի պատերազմի մեջ, որից նա հիմա հուսահատորեն փորձում է դուրս գալ: Եզրակացությունը մեկն է. գործարքը ոչ թե ձախողվել է օբյեկտիվ պատճառներով, այլ պարզապես թույլ չեն տվել, որ այն կայանա:

Լրահոս
Ջերմուկի դիրքերն իբր հանձնելու մասին սուտ մատնության գործով քրեական հետապնդում է հարուցվել
17:02
Ջերմուկի դիրքերն իբր հանձնելու մասին սուտ մատնության գործով քրեական հետապնդում է հարուցվել
Սամվել Կարապետյանը հայց է ներկայացրել՝ ընդդեմ ՔՊ-ի և Հանրային հեռուստաընկերության
16:49
Սամվել Կարապետյանը հայց է ներկայացրել՝ ընդդեմ ՔՊ-ի և Հանրային հեռուստաընկերության
Ընկել են մեր թիմի հետևից, ուզում են աչքներս վախացնեն, մենք մինչև վերջ գնալու ենք. Ծառուկյան
16:35
Ընկել են մեր թիմի հետևից, ուզում են աչքներս վախացնեն, մենք մինչև վերջ գնալու ենք. Ծառուկյան
Հայաստանը ԵՄ-ի հետ պետք է մերձենա սեփական միջոցների հաշվին. Պեսկով
16:22
Հայաստանը ԵՄ-ի հետ պետք է մերձենա սեփական միջոցների հաշվին. Պեսկով
Ադրբեջանական աղբյուրներով մեր դեմ քարոզչություն է սկսվել. Մարուքյան
16:10
Ադրբեջանական աղբյուրներով մեր դեմ քարոզչություն է սկսվել. Մարուքյան
ԵԱՏՄ գագաթնաժողովում քննարկվել է Հայաստանի հարցը. Ուշակով
15:49
ԵԱՏՄ գագաթնաժողովում քննարկվել է Հայաստանի հարցը. Ուշակով
Բանակը քանդելու վերաբերյալ բոլոր մեղադրանքներն իրենց պատասխանը ստացան. Փաշինյան
15:38
Բանակը քանդելու վերաբերյալ բոլոր մեղադրանքներն իրենց պատասխանը ստացան. Փաշինյան
«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը քարոզարշավ է իրականացնում Կիրանցում
15:22
«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը քարոզարշավ է իրականացնում Կիրանցում
Հայաստանը մտադիր է այսուհետ ևս բարեխղճորեն մասնակցել ԵԱՏՄ աշխատանքներին․ փոխվարչապետ
15:01
Հայաստանը մտադիր է այսուհետ ևս բարեխղճորեն մասնակցել ԵԱՏՄ աշխատանքներին․ փոխվարչապետ
Եթե տրվեինք ճնշումներին, Իջևանի կեսը կորցրած կլինեինք․ վարչապետ
14:46
Եթե տրվեինք ճնշումներին, Իջևանի կեսը կորցրած կլինեինք․ վարչապետ
Բռնցքամարտի Հայաստանի կանանց հավաքականը 5 մեդալ է նվաճել
14:45
Բռնցքամարտի Հայաստանի կանանց հավաքականը 5 մեդալ է նվաճել
Ես եմ Կիրանցի երեխեքի անվտանգության երաշխավորը. Փաշինյան
14:25
Ես եմ Կիրանցի երեխեքի անվտանգության երաշխավորը. Փաշինյան
Ահազանգեր ենք ստանում, որ քաղաքացիներին ստիպում են նկարել իրենց քվեաթերթիկը. Գոհար Մելոյան
14:05
Ահազանգեր ենք ստանում, որ քաղաքացիներին ստիպում են նկարել իրենց քվեաթերթիկը. Գոհար Մելոյան
Քրիստոնեությունն ու հայրենիք հանձնելն անհամատեղելի են․ Շարմազանով
13:46
Քրիստոնեությունն ու հայրենիք հանձնելն անհամատեղելի են․ Շարմազանով
Հերիք չէ՞ մարդ վիրավորեք, այ լուզեռ․ Ալեն Սիմոնյանը՝ Արթուր Խաչատրյանին
13:27
Հերիք չէ՞ մարդ վիրավորեք, այ լուզեռ․ Ալեն Սիմոնյանը՝ Արթուր Խաչատրյանին