Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել նախագիծ, որով առաջարկվում է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության 100 տոկոս բաժնետոմսերի նկատմամբ ճանաչել հանրային գերակա շահ և դրանք օտարել՝ հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության։
Ըստ էության՝ պետությունը նախատեսում է ՀԷՑ-ի ամբողջ բաժնետոմսերը ձեռք բերել և ընկերության նկատմամբ ստանալ ամբողջական վերահսկողություն։ Նախագծում նշվում է, որ բաժնետոմսերի ձեռք բերողը լինելու է Հայաստանի Հանրապետությունը, իսկ գործընթացը համակարգելու է Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը։
Հիմնավորման մեջ ընդգծվում է այն փաստը, որ ՀԷՑ-ը սպասարկում է Հայաստանի ավելի քան 1 միլիոն սպառողի, ուստի էլեկտրաէներգիայի բաշխման համակարգի կայուն աշխատանքը անմիջականորեն կապված է հանրային շահի հետ։
Կառավարության պնդմամբ՝ ՀԷՑ-ի նկատմամբ ամբողջական վերահսկողությունը թույլ կտա ապահովել էլեկտրամատակարարման շարունակականությունը, պաշտպանել սպառողների իրավունքները և նվազեցնել էներգետիկ անվտանգության ռիսկերը։
Հիշեցնենք, որ ՀԷՑ-ի էլեկտրաէներգիայի բաշխման լիցենզիան դադարեցվել է Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ։
Նշվում է, որ 2026 թվականի փետրվարի 17-ին ընկերության բաժնետերերին առաջարկվել էր բաժնետոմսերը համաձայնեցված կարգով օտարել, սակայն սահմանված ժամկետում բաժնետերերից արձագանք չի ստացվել։ Այս գործընթացից հետո է կառավարությունը դիմել հանրության գերակա շահ ճանաչելու մեխանիզմին։
Նախագծում ներկայացված տվյալներով, ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի շուրջ 70 տոկոսը պատկանում է «Տաշիր կապիտալ» ՓԲԸ-ին, իսկ մոտ 30 տոկոսը՝ «Լիորմանդ Հոլդինգ Լիմիթեդ» ընկերությանը։
Ընդհանուր առմամբ 246 հազար 423 բաժնետոմս է առկա։ Դրանց անվանական արժեքը 83 հազար 900 դրամ է, իսկ ընդհանուր անվանական արժեքը՝ մոտ 20,7 միլիարդ դրամ։
Նախագծով նախատեսվում է բաժնետոմսերի շուկայական արժեքի գնահատում։ Օտարումը պետք է իրականացվի նախնական ու համարժեք փոխհատուցմամբ։ Բաժնետերերն էլ կարող են ներկայացնել իրենց անկախ գնահատողի հաշվետվությունը։
Նախագծով սահմանվել է, որ սեփականության օտարման գործընթացը պետք է սկսվի մինչև 2027 թվականի մայիսի 1-ը։
Օտարման իրագործումը նախատեսվում է սկսել մինչև 2027 թվականի հուլիսի 1-ը, իսկ ավարտել՝ մինչև 2027 թվականի հոկտեմբերի 1-ը։
Մինչ այդ պետք է կազմվի ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի և ընկերության հետ կապված գույքի ու պարտավորությունների մանրամասն նկարագրություն, այնուհետև իրականացվի շուկայական արժեքի գնահատում։
Ընդգծվում է, որ ՀԷՑ-ի նկատմամբ մասնավոր սեփականության իրավունքը պետք է սահմանափակվի, քանի որ դրա նկատմամբ պետական վերահսկողությունը, կառավարության գնահատմամբ, ավելի կարևոր է հանրային շահի համար։
Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների բյուջեներում կարող են նախատեսվել եկամուտների և ծախսերի ավելացում կամ նվազեցում՝ պայմանավորված օտարվող սեփականության դիմաց օրենքով սահմանված կարգով փոխհատուցում տրամադրելու, օտարման գործընթացի կազմակերպման և իրականացման հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերով։
Նախագիծը հանրային քննարկման փուլում է մնալու մինչև սեպտեմբերի 24-ը։
