Երբ երկրիդ շահը հակասում է ռազմավարական դաշնակցի շահերին

Ապրիլի 29-30-ին Կազանում նախանշվում է ԵԱՏՄ միջկառավարական նիստ, որին կարող է մասնակցել ադրբեջանական պատվիրակությունը։ Վերջին օրերի իրադարձությունները վկայում են, որ Ռուսաստանը ջանքեր չի խնայում ԵԱՏՄ նիստին Ադրբեջանի մասնակցությունն ապահովելու համար։ Եվ գործադրվող միջոցներում խտրականություն չի դրվում՝  սիրաշահող քաղաքականության հետ միասին նկատելի է ակնառու պարտադրանք։

Այս համատեքստում կարելի է դիտարկել Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի այցն Ադրբեջան, Ալիևի հետ հանդիպման ընթացքում վերջինիս կողմից հնչեցված մտքերը, նաև այցին հաջորդած Պուտին-Լուկաշենկո հեռախոսազրույցը, որի ընթացքում անդրադարձ է կատարվել Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցին։ Ակնհայտ է, որ շոշափված հարցերի կողքին քննարկվել է Բաքվի բռնապետի մտադրությունները՝ Եվրասիական տնտեսական միությանն  անդամակցելու վերաբերյալ։

Մյուս կողմից՝ վերջին շրջանում նկատվում է ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների նշմարելի սրացում և դիմակայություն։ Դիցուք՝ նախ Ալիևը կրկին վերադարձավ «Իսկանդերի» պատմությանը՝ ժխտելով իր՝ ավելի վաղ արած հայտարարությունը, որ պատերազմում «Իսկանդեր» չի կիրառվել, ապա Ռուսաստանն ակտիվացրեց այն խոսակցությունները, որ պետք է վերադառնալ Մինսկի խմբի ձևաչափին և վերականգնել բանակցությունների ընթացքը, քանզի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության լուծված լինելու մասին Ալիևի հավաստիացումները խիստ չափազանցված են։

Այստեղ պետք է նկատել մի փոքրիկ դետալ՝ որքան էլ որ ֆորմալ բնույթ է կրում, բայց Ադրբեջանի ներկայացուցիչները կարող են նիստին մասնակցել, եթե Երևանը տա իր համաձայնությունը։ Հայկական կողմը դեռ «այո» կամ «ոչ» չի ասել, այսինքն՝ պաշտոնական դիրքորոշում չի հրապարակել։ Ըստ ռուսական մամուլի՝ Երևանը կարող է առաջ քաշել հայ ռազմագերիների հայրենադարձման հարցը՝ որպես նախապայման, որը, ակնհայտորեն, ձեռնտու է ադրբեջանական կողմին և լավագույն հիմնավորում՝ ԵԱՏՄ նիստին մասնակցելուց հրաժարվելու համար։

Սակայն, ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ նման իրավիճակում այսպիսի հանգուցալուծումը հակասում է Ռուսաստանի շահերին և հայկական կողմից չնչին ընդվզումն անգամ կարող է արժանանալ ռազմավարական դաշնակցի անթաքույց դժգոհությանը, և ոչ միայն դժգոհությանը։ Ուստի, այս առումով թափանցիկ և շատ հասկանալի է փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի ակնարկը․«Նախապայմաններ դնելու համար պետք է հայտնեք՝ ո՞ւմ առջև դնել։ Ես կարծում եմ՝ Մոսկվայի հետ, այդ թվում՝ գերիների հարցը, քննարկվում է կոնստրուկտիվ ձևաչափով, և, հուսով եմ, լուծումներ կլինեն»։

Քրիստինե Հովսեփյան