Առաջին անգամ պաստան սկսել են պատրաստել Չինաստանում դեռ մ.թ.ա 5-րդ դարում։ Նրանք ալյուրը խառնում էին ջրի հետ, խմորը մանր կտրատում ու չորացնում արևի տակ։ Պաստաները, ամենայն հավանականությամբ, բերել են ժամանակակից Իտալիայի տարածք մ.թ. 8-րդ դարում արաբները։ Սիցիլիական պաստաների շատ բաղադրատոմսեր դեռևս հագեցած են արաբական ավանդական բաղադրիչներով, ինչպիսիք են չամիչը և դարչինը։
Իտալերենից թարգմանաբար պաստան նշանակում է «խմոր»։ Այս բառը գալիս է հին հունական pastos-ից, որը նշանակում է «աղ ցանել» կամ «աղի»։
Մակարոնեղենի առաջին գործարանը հիմնադրվել է 1740 թվականին Վենետիկում։ Նախկինում ձեռարվեստի արտադրությունը ծաղկում էր ողջ հարավային Իտալիայում, սակայն առաջին գործարանը բացեց Ջենովայից Պաոլո Ադամին։ Ընդ որում, պայմանագրով նա պետք է իր մասնագիտական գաղտնիքները փոխանցի նաև այլ աշխատակիցների։ Այսպիսով, մակարոնի պատրաստումը կամաց-կամաց դարձավ իտալացիների սիրելի արհեստներից մեկը։
Մարդիկ ամեն տարի ուտում են 13 միլիոն տոննա պաստա։ Euromonitor-ի շուկայական հետազոտությունների համաձայն տարեկան աշխարհում մակարոնեղենի վրա ծախսվում է 23 միլիարդ դոլար։ Առաջատարը, իհարկե, Իտալիան է՝ նրա բնակիչներից յուրաքանչյուրը տարեկան միջինը ուտում է 26 կգ մակարոնեղեն։
Մակարոնեղենի յուրաքանչյուր տեսակ հարմար է որոշակի ուտեստների համար։ Աշխարհում մակարոնեղենի 400-ից 600 տեսակ կա, և դրանց ձևը թելադրում է, թե ինչ կարելի է պատրաստել։
Պաստան պարունակում է առողջարար սպիտակուցներ B և E վիտամիններ, ինչպես նաև մագնեզիում, երկաթ, կալիում և կալցիում։
Գրիգ Հակոբյան
