Այդպես մենք տանուլ կտանք մեր ինքնիշխանության վերջին փշրանքները | Վ․Դարբինյան

«ՍԹԱՓՎԵՔ, ԳԺՈՒԿՆԵՐ

Քանի դեռ ընդդիմադիրների ցույցերին կթնդան ազգային ազատագրական խղճահարույց ողբեր՝ իբր մարտական ոգին վառ պահող ու ցավը ամենազգայուն նյարդին հասցնող, և հաջորդ պահին կհնչեն խրոխտ երգեր՝ իբր ազգի կենսունակության առհավատչյա տաշի-տուշի և ցնծություն,- զուգահեռ իրականության մեջ որդեկորույս մայրերին մինչև հոգու խորքը խոցող և ցնորամտության հասցնող,- քանի դեռ կմնանք վիզներս ծուռ՝ անդադար ետ նայող ու աշխարհից արդարություն աղերսող, ցեղասպանություն ճանաչել մուրացող ու հովանավոր փնտրող խալխ, ու քանի դեռ այս արժեհամակարգով ազգին դաս տալու և ազգին առաջնորդելու հավակնություն ցուցաբերողները կշարունակեն իրենց աննահանջ երթը մայրաքաղաքի փողոցները կաթվածահար անելու հաճույքն ըմբոշխնող սադոմազոխիստի ճիչերով,- հազիվ թե մեզ հաջողվի հաղթահարել 21-րդ լուսավոր դարում մեզ ուղեկցող խավարամտությունը:

Այդպես մենք տանուլ կտանք մեր ինքնիշխանության վերջին փշրանքները, կմնանք քաղաքակիրթ աշխարհից վտարված լուսանցքային մի զանգված, որը ոչինչ չի որոշում, ընդամենը ենթարկվում է այլոց որոշումներին, կապ չունի՝ ենթարկվում է թուլանալ-հաճույք ստանալո՞վ, թե, այնուամենայնիվ, չկամությամբ ու ցավով:Պատերազմում պարտությունը, որը միանգամայն կանխատեսելի էր, դարձրել ենք միմյանց մեղադրելու հրաշափառ առիթ, իրար ոչնչացնելու բացառիկ պատեհություն, ի վերջո՝ անվերջանալի թվացող, հարատև մի ներքին կռվի նյութ:

Ներփակվել ենք մեր ցավերի ու արատների փակ շրջանում՝ չխորշելով ի ցույց դնել մեր բոլոր թուլություններն ու մեր հոգու մերկությունը: Այնինչ պիտի ուժ գտնեինք ուշքի գալ հարվածի ծանրությունից, ինչպես ողբերգությանը հանդիման հայտնվողն է անում, հաղթահարել հարվածը և ոտքի կանգնել, եթե, իհարկե, չենք հաշտվել ոտքի տակ մնալու հեռանկարի հետ…Ու, գրողը տանի, ինչ էլ մինչ այդ պատահած լինի՝ ժամանակը չէ մահացու հարված ստանալուց հետո մեղավորներ փնտրելու. մի՞թե դժվար է հասկանալ, որ առաջին հերթին հարկավոր է դադարեցնել արյունահոսությունը:

Թշնամին հրճվում է ոչ այնքան տվյալ պահին քեզ հաղթելու, որքան քո անզորությունը տեսնելու, դիմադրության քո ռեսուրսների բացակայության մեջ համոզվելու, քո ինքնակեղեքմանն ականատես լինելու, քո ներքին հակասություններից իր ինքնավստահությունը բազմապատկելու միջոցով:Մի՞թե շատ խելք է պետք այս պարզունակ բաները հասկանալու համար: Ի՞նչն է խանգարում հասկանալ թշնամու նպատակը և ընդառաջ չգնալ նրա հետագա հաջողություններին, ջուր չլցնել նրա ջրաղացին:

Հակառակը՝ տեսնել նրա թուլությունը, հասկանալ քո սխալները, ամենօրյա ջանքով ձգտել թշնամուդ հանդեպ գերազանցության՝ նպատակ ունենալով ետ բերել կորցրածը: Մի՞թե «անհնար է, անհնար՝ հայոց հոգին ընկճել», բայց հնարավոր չէ, գրողը տանի, հասկանալ այս ամենը, տեսնել քո հակառակորդի թույլ ու խոցելի կետերը, ոչ թե ի ցույց դնել քոնը…Չէ՞ որ համայն մարդկության պատմությունը հազար անգամ վկայել է, որ հարաբերական են ու այսրոպեական պարտությունն ու հաղթանակը: Աստված է վկա ու Պատմությունն է վկա՝ հարաբերական են… Ո՞վ է կարողացել հակառակն ապացուցել: Ո՞վ կարող է կասեցնել քո հաղթանակը, եթե գիտակցես դրա անհրաժեշտությունն ու սկսես նախապատրաստվել դրան, ոչ թե փողոց դուրս գաս տխմար կարգախոսներով, յուրայինիդ ոչնչացնելու մոլուցքով:Երբևէ հասկանալո՞ւ ենք սա»,- գրել է լրագրող Վասակ Դարբինյանը։