Հղում անելով արաբական իրազեկ աղբյուրներին, իսրայելական մամուլը գրում է, որ Կատարի իշխանությունները պաղեստինյան ՀԱՄԱՍ խմբավորման առաջնորդներին հասկացրել են, որ Դոհայի իրենց կենտրոնական գրասենյակն «այլեւս նպատակին չի ծառայում»:
Որոշ տեղեկություններով՝ ՀԱՄԱՍ-ը «մոտ ժամանակներս ստիպված կլինի նոր նստավայր փնտրել»:
Կատարի իշխանությունները պաղեստինյան խմբավորման նկատմամբ դժգոհելու հիմքեր ունեն:
Դոհան վերջին մի քանի ամիսներին հանդես է եկել որպես միջնորդ՝ հասնելու Գազայում հրադադարի հաստատման, պատանդների եւ պահող անձանց փոխանակման, բայց ՀԱՄԱՍ-ը շարունակում է պնդել, որ կարգավորումը պետք է լինի ամբողջական եւ միաժամանկյա: Իսրայելն այդ պահանջը չի ընդունում եւ առաջարկում է փուլ առ փուլ լուծումներ:
Իհարկե, Նաթանյահուի կառավարությունը նույնպես շահագրգռված չէ Գազայում լիակատար հրադադարի հաստատմամբ, Իսրայելի համար շատ էական է պատանդների վերադարձը, քանի որ ամեն ինչից զատ այդ խնդիրը ներքաղաքական սուր հնչեղություն ունի: Ամեն դեպքում նախագահական ընտրություններից մեկ շաբաթ առաջ ԱՄՆ պետքարտուղար Բլինքենը եւս մեկ փորձ է արել՝ հասնելու վաթսունօրյա հրադադարի հաստատման եւ պատանդների փոխանակման, բայց ՀԱՄԱՍ-ը մերժել է:
Ըստ արաբական աղբյուրների, Կատարի իշխանությունները Միացյալ Նահանգներին, Եգիպտոսին եւ Իսրայելին տեղեկացրել են, որ դադարեցնում են միջնորդությունը եւ բանակցությունների հարթակ կտրամադրեն այն դեպքում, երբ կողմերը կցուցաբերեն գործնական հետաքրքրություն:
Եթե իրականությանը մոտ է, որ Կատարի իշխանությունները կայացրել են Դոհայում ՀԱՄԱՍ-ի քաղաքական գրասենյակի գործունեությունը դադարեցնելու որոշում, ապա դրանից հետեւում է, որ պաղեստինյան կազմակերպության առաջնորդները պետք է լքեն այդ երկրի տարածքը եւ նոր ապաստան գտնեն:
Տարածաշրջանի երկրներից ՀԱՄԱՍ-ի նկատմամբ ամենահանդուրժողական վերաբերմունք ունի Թուրքիան: Էրդողանը բազմիցս հայտարարել է, որ ՀԱՄԱՍ-ը ոչ թե ահաբեկչական խմբավորում է, այլ՝ քաղաքական ուժ, որ Պաղեստինի անկախ պետության համակարգում իր արժանի տեղը պիտի ունենա:
Որոշ տեղեկություններ կան, որ ՀԱՄԱՍ-ի քաղաքական թեւի սպանված առաջնորդ Իսմայիլ Հանիայի նստավայրերից մեկը Ստամբուլն է եղել, որտեղ նա երրորդ անգամ ամուսնացել է եւ մեծ ժառանգություն է թողել:
Բայց մի բան է ոչ մի պարտավորություն չենթադրող հայտարարությունը, բոլորովին այլ՝ պաշտոնապես հյուրընկալել մի կազմակերպության առաջնորդների, որ միջազգայնորեն դասվում է ծայրահեղական-ահաբեկչական կառույցների շարքին:
Թուրքիան տեւական ժամանակ ձգտել է իսրայելա-պաղեստինյան կարգավորման միջնորդության հասնել, բայց Նաթանյահուն Էրդողանի անկեղծությանը եւ անաչառությանը չի վստահում:
ՀԱՄԱՍ-ի քաղաքական թեւը տարիներ ի վեր հանգրվանել է Սիրիայում՝ Դամասկոսում եւ Հալեպում, բայց այնտեղից հեռացել է, երբ սիրիական ընդդիմությունը զինված պայքար է սկսել Բաշար ալ-Ասադի իշխանության դեմ:
ՀԱՄԱՍ-ի քաղաքական թեւի առաջնորդ Իսմայիլ Հանիան սպանվել է Թեհրանում, բայց Իսրայելի դեմ ընդհանուր ճակատի հարցում Թեհրանի մերձավոր դաշնակից է մնում «Հեզբոլլան»։
Այս համատեքստում Թեհրանը հազիվ թե պատրաստ լինի ընդունել ՀԱՄԱՍ-ի առաջնորդներին: Արաբական որոշ աղբյուրներ, այնուամենայնիվ, գտնում են, որ ՀԱՄԱՍ-ի գրասենյակը փակելու, առաջնորդներին երկրից արտաքսելու որոշում Կատարի իշխանությունները գործնականում չեն կայացնի:
Քաղաքական առումով դա կնշանակեր փակել իսրայելա-պաղեստինյան կարգավորման մասնակցությունը, իսկ դա վարկանիշային կորուստ է: Իսրայելական մամուլն ակնարկում է, որ ՀԱՄԱՍ-ի առաջնորդներից յուրաքանչյուրը մի քանի միլիարդ դոլարի կարողություն ունի: Այդ հանգամանքը Կատարի համար, հավանաբար, տնտեսական գործոն է:
Ինչ խոսք, իսրայելա-պաղեստինյան բանակցություններում դադարը հիմնականում պայմանավորված է ԱՄՆ նախագահական ընտրություններով:
Թուրքիան փորձելու է այդ հնարավորությունն օգտագործել եւ Մերձավոր Արեւելքի կարգավորման լուրջ դերակատարության հասնել: Բացառված չէ, որ այդ նպատակին հասնելու համար Անկարան համագործակցության եզրեր փնտրի ՀԱՄԱՍ-ի հետ:
Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան
