Մոսկվայի բոլոր, ինչպես նաեւ Կալուգայի օդանավակայանները փակ են, հաղորդում է Ռուսաստանի ՏԱՍՍ պետական գործակալությունը:
Միջուկային գերտերության մայրաքաղաքի «օդային դարպասներն» արտաքին աշխարհից փաստացի անջրպետված են ՀՕՊ եւ հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերով: Իսկ երկրի ղեկավարությունը թմբկահարում է, որ «հատուկ ռազմական գործողության բոլոր նպատակները մնում են հասանելի»: Ի՞նչ անուն տալ երեւույթին, որ կարող է համաշխարհային ապոկալիպսիսի պատճառ դառնալ:
Տառացիորեն մեկ օր առաջ Վլադիմիր Պուտինը հյուրընկալել է ԱՊՀ մի քանի երկրի առաջնորդի: Ավանդական միջոցառմանը Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի չի մասնակցել: Պաշտոնական պատճառաբանությունը «քովիդի դրական թեսթն է»:
Արարողակարգն, ամենայն հավանականությամբ, պահանջում է, որ «նորին կայսերական մեծությանը» ներկայանալուց առաջ «վասալ պետությունների» ղեկավարները «մանրադիտակային բուժննում» անցնեն: Չէ՞ որ Ռուսաստանի նախագահը շատ հաճախ նույնիսկ Անվտանգության խորհրդի նիստերն է հեռավար անցկացնում:
Իսկ ահա Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը, ինչպես բազմաթիվ անկախ աղբյուրներ են նշում, Մոսկվայի ճանապարհին կարգադրել է, որ օդանավը շրջադարձ կատարի եւ վերադառնա Բաքու: Նման մի քայլի Ռուսաստանի վարչապետ Եվգենի Պրիմակովն է գնացել, երբ ԱՄՆ թռիչքի ընթացքում ստացել է ՆԱՏՕ-ի կողմից Բելգրադի ռմբակոծումն սկսելու լուրը:
Ըստ տեղեկությունների, Ալիեւը Մոսկվայի կես-ճանապարհից տուն է վերադարձել, երբ նրանց զեկուցել են, որ Բաքու-Գրոզնի չվերթի մարդատար օդանավը Ղազախստանի Ակթաու քաղաքի մոտ կործանվել է: Բաքվի իշխանական լրատվամիջոցը, հղելով euoronews-ին, գրում է, որ ադրբեջանական ինքնաթիռը «խոցել է ռուսական «երկիր-օդ» կարգի հրթիռը»: Ընդ որում, խոցումը տեղի է ունեցել այն պահին, երբ օդանավը «գնում էր Գրոզնիի օդանավակայանում վայրէջքի»:
Այդ մասին euoronews-ին ասել է Ադրբեջանի կառավարության պաշտոնյաներից մեկը, որ ինքնությունը չի բացահայտել: Նույն աղբյուրի տեղեկացվածությամբ՝ Գրոզնիի օդանավակայանի դիսպետչերական ծառայությունն «ադրբեջանական օդանավին արգելել է վայրէջք կատարել»:
Վթարային վայրէջք կատարելու անձնակազմի խնդրանքը մերժել են Մինվոդիի, Մախաչկալայի եւ Վլադիկավկազի օդանավակայանները: «Անձնակազմին կարգադրել են, որ լքի Ռուսաստանի օդային տարածքը, որից հետո նա ընդունել է Ղազախստանի Ակթաու քաղաքի օդանավակայանում վայրէջք կատարելու որոշում»: Օդանավը խորտակվել է վայրէջքագոտուց ընդամենը երեք կիլոմետր հեռավորության վրա:
Որքանո՞վ է հավաստի այս տեղեկատվությունը՝ պարզ չէ: Բայց որ այն արտահայտում է Ադրբեջանի իշխանությունների տեսակետը՝ կարելի է համոզված լինել: Հակառակ դեպքում այն իշխանական լրատվամիջոցի կայքում տեղ չէր գտնի:
Խնդիրն այստեղ միայն մարդկային դժբախտությունը չէ, ոչ էլ այն, որ Ռուսաստանի պատկան ծառայությունները փաստացի նաեւ սեփական քաղաքացիների մահվան պատճառ են հանդիսացել: Աշխարհում օդային աղետներ լինում են:
Իրավիճակի անոմալիան այն է, որ Ռուսաստանի օդային տարածքի գրեթե ամբողջ եվրոպական գոտին քաղաքացիական թռիչքների համար այլեւս անվտանգ չէ:
Դա, բնականաբար, խնդիրներ է առաջացնում եւ դեռ առաջացնելու է Ռուսաստանի եւ ԱՊՀ երկրների միջեւ հարաբերություններում: Այլեւս ոչ մի երաշխիք չկա, որ ադրբեջանական օդանավի պատահարը չի կրկնվի, ասենք, Վորոնեժի մարզի կամ Կրասնոդարի երկրամասի երկնքում: Նույն անհանգստությունը, բնականաբար, ունեն, ունենալու են հարեւան երկրները:
Իսկ օդային հաղորդակցությունը հաճույք լինելուց զատ բիզնես է, որի անգամ ժամանակավոր խզումը հսկայական վնասներ է պատճառում ավիափոխադրողին, զբոսաշրջային ընկերություններին, տրանսպորտային ավիացիայի ձեռնարկություններին:
Վաղը Ռուսաստանը կարող է բախվել միջազգային դատական հայցերի, որ կարող են հասնել տասնյակ միլիարդավոր դոլարների: Իսկ ամենակարեւորն այն է, որ երկրի միջազգային վարկը տուժում է:
Անվտանգության խնդիր ունեցող երկրի հետ ոչ ոք լուրջ հեռանկար չի կապի:
Ժամանակ առաջ ռուսաստանյան լրատվամիջոցները ծաղրել էին Ուկրաինայի իշխանություններին, որ ԱՄՆ նախագահ Կիեւ այցը կազմակերպել են Լեհաստանի միջնորդությամբ: Այսօր նույն խնդրին Պուտինն է բախվում. Եթե շտապ անհրաժեշտություն ծագի, որ արեւմտյան մի երկրի առաջնորդ Մոսկվա մեկնի, ու՞մ է Ռուսաստանը դիմելու, որպեսզի նրա օդանավի անվտանգությունը երաշխավորված լինի: Ուկրաինայի նախագահ Զելենսկու՞ն։
Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան
