Վերջին օրերին լայն քննարկման առարկա դարձավ Երևանի քաղաքապետի հոր հայտարարությունը , որը Օրագիր կայքի լրագրողի հարցին իպատասխան հայտնեց, թե ինչու են քաղաքի կենտրոնում ավտոկայանատեղիների գները բարձրացել։
Նրա խոսքերը, թե «գեղացի օփել քշողները չպետք է լցվեն քաղաք և զբաղեցնեն կայանատեղիները», առաջացրեցին հանրային արդարացի վրդովմունք, ինչը հետագայում ստիպեց քաղաքապետին ներողություն խնդրել։ Սակայն այս սկանդալը պարզապես լեզվական սխալ չէ. այն բերում է ավելի խորը հարցադրումներ՝ կապված քաղաքային իշխանության քաղաքական մշակույթի հետ։
Իտալական օրինակը
Որպես համեմատություն, քաղաքապետի հայրը ներկայացրեց իտալական փորձը՝ շեշտելով, թե որքան բարդ է, օրինակ, Հռոմի կենտրոնում կայանել մեքենան։ Իտալիայում իսկապես գործում են խիստ կանոններ և բարձր գներ կենտրոնական հատվածներում կայանելու համար, որոնք ուղղված են ոչ միայն կենտրոնի բեռնաթափմանը, այլև շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը։
Իտալիայում կայանման կարգավորումներն ունեն հստակ նպատակներ
Կայանման գների բարձրացումՀռոմի և Միլանի կենտրոններում մեքենաների կայանման մեկ ժամի արժեքը կարող է հասնել 3-4 եվրոյի, իսկ բնակիչների համար տրամադրվում են հատուկ թույլտվություններ։
Շրջանառության սահմանափակումՇատ քաղաքներում գործում են սահմանափակ մուտքի գոտիներ (ZTL՝ Zona a Traffico Limitato), որտեղ մուտք գործելու համար անհրաժեշտ է հատուկ թույլտվություն։ Սա կանխում է ոչ տեղացիների՝ կենտրոնում մեքենա վարելը։
Կայանման տուգանքներԱնթույլատրելի վայրում կայանելու համար տուգանքները կարող են հասնել 100 եվրոյի, ինչը խրախուսում է վարորդներին ավելի կարգապահ լինել։
Իտալական այս օրինակը, սակայն, հիմնված է սոցիալական և շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը միտված քաղաքականության վրա։
Այն ուղղված չէ որևէ խավի կամ մարդու ծագման խտրականությանը։ Իսկ Հայաստանի դեպքում խնդիրն այլ հարթության վրա է. անփույթ հայտարարությունները վերածվում են դասակարգային խտրականության՝ խորացնելով հանրային դժգոհությունը։
Քաղաքապետի հայրն իր հայտարարության մեջ փորձում էր արդարացնել կայանման գների բարձրացումը՝ այն ներկայացնելով իբրև զարգացած քաղաքների պրակտիկայի օրինակ։ Սակայն հայտարարության ոճը վեր հանեց մեր քաղաքական մշակույթի խոցելի կողմը՝ պլեբեյությունը։
Նման իրավիճակները ցույց են տալիս, որ խնդիրները կապված չեն միայն կոնկրետ օրենքների կամ տնտեսական քաղաքականության հետ։ Դրանք ավելի խորքային են՝ պայմանավորված քաղաքական մշակույթի և արժեքների պակասով։ Որպես ազգ, մենք պետք է սովորենք, որ բարձր կրթությունը կամ պաշտոնն ինքնին երաշխիք չեն ժողովրդավարական առաջնորդության։
Քաղաքական պլեբեյությունը դիագնոզ է, որը չի կապվում մարդու կրթության կամ փորձառության հետ։ Այն արժեքների և վերաբերմունքի հարց է, որն անհրաժեշտ է փոփոխել, եթե մենք ցանկանում ենք կառուցել իսկապես ժողովրդավարական, առաջադեմ հասարակություն։
Թիվ 1 Մեդիայի հիմնադիր ՝ Էդգար Բաբայան
