Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիյադում վերջերս կայացած բանակցություններից Ռուսաստանի պատվիրակության անդամ, սենատոր Գրիգորի Կարասինն այնքան էլ գոհ չէ: Ավելի վաղ նկատել էինք, որ Էր-Ռիյադի «պայմանավորվածություններն օդից կախված են մնում», որովհետեւ ռուսական կողմի նախապայմանները գործնականում կամ հնարավոր չէ իրականացնել, կամ պահանջում են տեւական եւ շատ բծախնդիր քննարկումներ: Խոսքը, մասնավորապես, գյուղմթերքների եւ հանքային պարարտանյութերի արտահանման արգելքների վերացման մասին է, նախապայման, որին Եվրահանձնաժողովը կտրուկ դեմ է, իսկ Միացյալ Նահանգները, երեւում է, այդ հարցում Բրյուսելի նկատմամբ հավելյալ ճնշումներ գործադրելուց ձեռնպահ է մնում:
Դեռեւս շատ անորոշ է մնում Սեւ ծովում առեւտրային նավագնացության վերսկսման հեռանկարը, իսկ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը եւս մեկ եւ շատ ավելի ինտրիգային գաղափար է առաջարկել՝ ՄԱԿ-ի հովանու ներքո Ուկրաինայում «արտաքին կառավարում» հաստատել, անցկացնել նոր ընտրություններ, ձեւավորել այնպիսի իշխանություն, որի հետ Մոսկվան կարողանար «բանակցություններ վարել»:
Փաստացի դա Ուկրաինայի իրավա-քաղաքական կապիտուլյացիայի առաջարկություն է, ինչին անմիջապես հակադարձել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղար Գուտերեշը եւ հայտարարել, որ Ուկրաինան ունի լեգետիմ ընտրված իշխանություն, որին բոլորը պետք է հարգեն: Գուտերեշը նաեւ ասել է, որ խորհրդատվություններ է ունեցել Միացյալ Նահանգների հետ եւ տեղեկացված է ռուս-ամերիկյան բանակցություններից, համարում է, որ Ուկրաինայում հրադադարի հաստատման պայմանավորվածությունը «միանգամայն հնարավոր է»:
ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարն, ըստ էության, Ռուսաստանի նախագահին հորդորել է ճանաչել եւ հարգել Ուկրաինայի օրինավոր ընտրված իշխանությանը եւ ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ նրա հետ հրադադարի պայմանների մասին բանակցություններ սկսել:
Մոսկվան Կիեւի հետ որեւէ երկխոսություն մերժում է եւ պնդում, որ Ուկրաինան զորքերը պետք է հեռացնի բոլոր այն տարածքներից, որ Ռուսաստանի սահմանադրությամբ «միավորվել են հայրենիքին»:
Ոչ ոք չի հաստատում, թե երբ եւ որտեղ է կայանալու ռուս-ամերիկյան բանակցությունների հաջորդ փուլը: Սպիտակ տունը միայն վստահեցնում է, որ Ուկրաինայում հրադադարի հաստատման համաձայնագիրը «գրեթե պատրաստ է»: Այս լավատեսությունը, սակայն, թողնում է զուտ քարոզչական հնարքի տպավորություն: Թրամփի պաշտոնավարման երեք ամիսները բազմաթիվ խնդիրներ են առաջացրել, նրա որոշ քայլեր արժանանում են անգամ հանրապետականների սուր քննադատությանը:
Նման իրավիճակում, ինչ խոսք, Ուկրաինայի հարցով որեւէ պայմանավորվածություն Թրամփի դիվանագիտական հաջողությունը կլիներ: Նախկին պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը, սակայն, վստահ է, որ «ուժի ճշմարտության» ընտրությունը Միացյալ Նահանգների դիրքերի ամրապնդման չի բերի, քանի որ այն ծնում է «բնական հակազդեցություն»: Նախկին պետքարտուղարն, ընդսմին, այդ դիտարկումն արել է՝ գնահատելով ԱՄՆ-Եվրամիություն «ճգնաժամը»:
Իր հերթին ռուսաստանյան քարոզչությունը պնդում է, որ Ուկրաինան «Մեծ Բրիտանիայի հրահանգով չի հարգում քաղաքացիական ենթակառուցվածքները չթիրախավորելու մասին պայմանավորվածությունը»: Վերջին մի քանի օրերին ռուսաստանյան մամուլը գրում է ուկրաինական ԱԹՍ-երի հարվածների հետեւանքով «քաղաքացիական բնակչության շրջանում զոհերի եւ վիրավորների» մասին: Վլադիմիր Պուտինի մամուլի քարտուղար Պեսկովն ասել է, որ Մոսկվան իրեն իրավունք է վերապահում չեղյալ հայտարարել քաղաքացիական ենթակառուցվածքները չթիրախավորելու մասին պայմանավորվածությունը, եթե «Ուկրաինան շարունակի այն խախտել»:
Բոլոր հիմքերը կան ենթադրելու, որ քաղաքական եւ «տեխնիկական» բնույթի՝ տվյալ փուլում անիրականացնելի նախապայմանների առաջադրմամբ Մոսկվան հետամուտ է ԱՄՆ-ի հետ բանակցությունների ձգձգման, իրավական պարտավորություններ ենթադրող համաձայնագրի շուրջ քննարկումներում պաուզա վերցնելու եւ այդ ընթացքում Ուկրաինային նոր կորուստներ պատճառելու նպատակին: Վլադիմիր Պուտինը փաստացի «նայրդերի պատերազ» է սկսել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ: Վաշինգտոնն առայժմ այդ «խաղի կանոնները», կարծես, ընդունում է: Ի՞նչ կհետեւի, եթե «անկանխատեսելի» Թրամփի նյարդերը տեղի տան: ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարն զգուշացրել է, որ դաշինքի անդամ որեւէ պետության դեմ Ռուսաստանի ագրեսիան կարժանանա կոշտ հակահարվածի:
Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան
