Հայ գրականության մի շարք վառ ներկայացուցիչներ մեծ հետք են թողել նաև հայ քաղաքական կյանքում՝ ներկայացնելով մեր երկիրը բազմաթիվ միջազգային հարթակներում ու եղանակ փոխելով հայաստանյան ներքաղաքական կյանքում: Vnews-ն առանձնացրել է հայ գրող-քաղաքական գործիչներից 3-ին:
Գրիգոր Զոհրապ
Հայ նշանավոր գրող, նորավեպի վարպետ, փաստաբան և քաղաքագետ Գրիգոր Զոհրապը հայրենանվեր կյանք է ապրել և զոհվել միլիոնավոր անմեղ հայերի հետ՝ աքսորի ճանապարհին:
Զոհրապը գրական ասպարեզ է մտնում, երբ ընդամենը 17 տարեկան էր, արդյունքում նա դառնում է շուրջ 40 նորավեպերի հեղինակ, որոնք հիմնականում Պոլսի կենցաղային թեմաներով են: Դեռ պատանի տարիներից գրողն ինքնադսևորվում է իբրև ազգի ճակատագրով մտահոգ անհատ և աչքի ընկնում իր ընդգծված հասարակական ու քաղաքական հայացքներով:
Հայ ազգային գործիչը թուրքական պառլամենտում
1891 թվականին Զոհրապն ընտրվում է թուրքական պառլամենտի երեսփոխան, սակայն Ժողովի նիստում նրա ընտրությունը չի վավերացվում 30 տարեկանը լրացած չլինելու պատճառով։ Թուրքիայում սահմանադրական կարգերի հաստատումից հետո միայն՝ 1908 թվականին Զոհրապն ընտրվեց թուրքական Պառլամենտի պատգամավոր և 1904 թվականին բարձրացրեց Թուրքիայում հայկական բարեփոխումների հարցը:
Նույն թվականի Հունվարին Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև ստորագրվեց հայկական բարեփոխումների վերաբերյալ համաձայնագիրը, որը արևմտահայերի՝ Թուրքիայում ապահով կյանքի երաշխիքն էր։ Այդ գործում մեծ էր հենց Զոհրապի մասնակցությունը։ Սակայն, ցավոք, սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը, և համաձայնագրիրը մնաց թղթի վրա… Երբ 1915 թվականին ձերբակալվում էր հայ մտավորականությունը, Զոհրապը ջանքեր չխնայեց նպաստելու նրանց ազատման գործին, սակայն շուտով նրան էլ ձերբակալեցին:
«Հասարակություն մը, որ հնամոլ բարքեր ունի, հետադիմելու դատապարտված կմնա, եթե իր խորհելու, զգալու ու աշխատելու եղանակները չի նորոգե»:
Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ սկզբնաղբյուրում։
