Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին տրամադրվող ԵՄ վիզաների թիվը 2019 թվականից ի վեր էականորեն աճել է: Այս մասին ԵՄ-ի հետ վիզաների ազատականացման գործողությունների ծրագրի կատարման առաջին առաջընթացի զեկույցի քննարկման ժամանակ հայտարարել է ՀՀ-ԵՄ վիզաների ազատականացման գործընթացում Հայաստանի գլխավոր բանակցող, ՆԳ նախարար Արփինե Սարգսյանը։
Նախարարն ընդգծեց, որ աճել է ոչ միայն վիզաների տրամադրման ընդհանուր թիվը, այլև բազմակի մուտքի երկարաժամկետ վիզաների քանակը։ 2019 թվականին ՀՀ քաղաքացիներին տրամադրվել է 51 հազար շենգենյան վիզա, որոնցից 34.8%-ը՝ բազմակի մուտքի։ 2024 թվականին այդ թիվը հասել է 86 հազար 300-ի, որոնցից 43.5%-ը եղել են բազմակի մուտքի վիզաներ։ Միաժամանակ մերժումների մակարդակը մնացել է համեմատաբար կայուն՝ 13.2% 2019-ին և 12.4%՝ 2024-ին։
Սարգսյանի խոսքով՝ դեռ կան խնդիրներ՝ կապված փաստաթղթերի լրացման, հերթերի և քաղաքացիների իրազեկվածության հետ, սակայն գործընկեր երկրները փորձում են բարելավել դեսպանատների աշխատանքը։ Նա վստահեցրեց, որ եթե գործընթացը շարունակվի նույն տեմպով, մոտ ապագայում ՀՀ քաղաքացիները կազատվեն վիզայի համար դիմելու բարդ ընթացակարգերից։
Նախարարը, անդրադառնալով ԵՄ վիզաների ազատականացման ժամկետներին, ասաց, որ այնքան էլ ճիշտ չէ ժամկետներ նշելը, որովհետև որքան էլ Հայաստանի Հանրապետությունն ամբողջ գործընթացն ապահովի, այդուհանդերձ, որոշման կայացումը եվրոպական կողմի տիրույթում է գտնվում, որը տրամաբանական է և ստանդարտ է:
Միաժամանակ նա ընդգծեց, որ հայկական կողմը նպատակ ունի երկխոսության մեկնարկից հետո 2-3 տարվա ընթացքում ապահովել գործընթացի պատշաճ իրականացումը՝ հատկապես հաշվի առնելով կենսաչափական համակարգի ներդրման ավարտական փուլը։
«Նշեմ, որ Հայաստանը մի շարք զգայուն ուղղություններով՝ կենսաչափական համակարգ, սահմանների կառավարում, միգրացիա և ապաստան, արձանագրել է սպասվածից բարձր առաջընթաց։ ԵՄ գործընկերները պետք է վստահ լինեն, որ իրականացվող բարեփոխումները հիմնված են կայուն և սկզբունքային մոտեցումների վրա»,- ասաց նա:
Նախարարն անդրադարձավ նաև ԵՄ վիզաների ազատականացման դեպքում արտագաղթի ռիսկերի վերաբերյալ քննարկումներին՝ շեշտելով, որ նման մտահոգությունների դեպքում Հայաստանը պարզապես չէր հասնի այս փուլին։ Նա նշեց, որ 2025 թվականը առաջին տարին է, երբ արձանագրվել է ՀՀ քաղաքացիների մուտքերի և ելքերի դրական տարբերություն՝ 8660 մարդ։ Բացի այդ, Հայաստանը շարունակում է արդյունավետ իրականացնել ԵՄ-ի հետ ռեադմիսիոն համաձայնագրերով ստանձնած պարտավորությունները։
«Եթե 2016 թվականին ԵՄ երկրներում ապաստանի դիմում էր ներկայացրել 7795 Հայաստանի քաղաքացի, ապա 2024 թվականին այդ թիվը կազմել է 5130, իսկ 2025-ին՝ 3535։ Այս ցուցանիշները վկայում են, որ արտագաղթի վերաբերյալ մտահոգությունները հիմնավորված չեն, իսկ Հայաստանը համար դարձել է ավելի գրավիչ և անվտանգ երկիր»,- ասաց Սարգսյանը:
Եվրոպական հանձնաժողովի Միգրացիայի և ներքին գործերի գլխավոր տնօրինության փոխտնօրեն Յոհաննես Լուխներն էլ նշեց, որ գործընթացը չափազանց պահանջկոտ է և պետք է իրականացվի որակով։ Նրա խոսքով՝ վերջնական փուլում անհրաժեշտ է համոզել ԵՄ 27 անդամ երկրներին և Եվրախորհրդարանի մեծամասնությանը, որ գործընթացը լիարժեք և վստահելի է։
Լուխներն ընդգծեց, որ առանց վիզայի ռեժիմի ներդրումը պետք է լինի ոչ միայն արագ, այլև կայուն ու արդյունավետ։ «ԵՄ երկրների վիզաների տրամադրման գործընթացում կան դժվարություններ, սակայն անդամ պետությունները փորձում են ավելացնել հյուպատոսական ծառայությունների կարողությունները և նվազեցնել մերժումների թիվը»,- ասաց Յոհաննես Լուխները:
