«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է արդարադատության նախկին նախարար Հովհաննես Մանուկյանը:
– Պարոն Մանուկյան, Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը հավանություն է տվել Սահմանադրական և Վճռաբեկ դատարանները միավորելու հիմքով Գերագույն դատարան ստեղծելու հարցին։ Ի՞նչ ենք ունենալու, եթե այս երկու դատարանները միավորվեն։ Ի՞նչ չէին անում ՍԴ-ն ու Վճռաբեկ դատարանը, որը կարող է անել Գերագույն դատարանը։
– Նախ ասեմ, որ չկա բացարձակ և բացառիկ ճիշտ մոդել ապրիորի։ Որևէ համակարգ կոնկրետ երկրի համար կարող է լինել առավել կամ պակաս արդյունավետ՝ հաշվի առնելով իրավական մշակույթը, իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, երկրի առանձնահատկությունները, որքան էլ տարօրինակ հնչի՝ մասնավորապես, ասենք, երկրի մեծությունը և բնակչության քանակը։ Մեր երկիրը տարբեր մոդելներ է ունեցել. խորհրդային շրջանում մենք ունեինք երկաստիճան դատական համակարգ՝ Գերագույն դատարանի գլխավորությամբ, այնուհետև ստեղծեցինք եռաստիճան համակարգ, միաժամանակ սկսեց գործել սահմանադրական արդարադատության համակարգը, այժմ դիսկուրսը կրկին համակարգային խնդրին է վերաբերում, և հիմնական հարցն է՝ ունենալ արդյոք երկրում մե՞կ բարձր դատարան, թե՞ սահմանադրական արդարադատությունը իրականացվի այլ կառուցակարգային համակարգով։ Գլոբալ առումով Գերագույն դատարանի վերստեղծումը և նրան նաև սահմանադրական արդարադատության գործառույթով օժտելը մեզ տալու են իրավական անվտանգության նոր, ավելի բարձր մակարդակ, իսկ բարձրագույն դատական ատյանի նախադեպային որոշումների որակապես այլ մակարդակն այս նոր համակարգում խոստանում է շատ ավելի կանխատեսելի դատարան ունենալու իրական շանս։
– Ե՛վ Սահմանադրական դատարանը, և՛ Վճռաբեկ դատարանը Հայաստանում այսօր չեն վայելում հանրային վստահություն։ Կարո՞ղ ենք ակնկալել, որ սպասվող փոփոխության հիմքով ստեղծվող Գերագույն դատարանը կվայելի այդ վստահությունը։ Այդ հանգամանքը մեծապես ինչո՞վ է պայմանավորված։
– Առանց հանրային վստահության որևէ ինստիտուտ չի կարող լեգիտիմ լինել և լեգիտիմ որոշումներ կայացնել։ Այո, այսօր այս դատարանների հանրային վստահության մակարդակը չափազանց ցածր է, և ընդամենը կադրային փոփոխություններով դա շտկելն իրատեսական չէ։ Հանրային վստահության կարևորագույն չափորոշիչը արդարադատության որակն է, սակայն որակն էլ իր հերթին կախված է մի շարք հանգամանքներից։ Եվ ճիշտ դատարանակազմական լուծումներն այստեղ վերջին հանգամանքը չեն։ Մի կարևոր դրույթ ևս. որպեսզի դատարանի նկատմամբ հանրության վստահությունը բարձր լինի, անհրաժեշտ է նրա իրական անկախության ամրապնդում։
Ամբողջական հարցազրույցը՝ սկզբնաղբյուրում:
