Վառ նարնջագույն մանդարիններն անկասկած, աշխարհի ամենահայտնի մրգերից են։ Շատերի համար դրանք ասոցացվում են նոր տարու հետ, համենայն դեպս Ռուսաստանում և նախկին Խորհրդային Միության այլ երկրներում, քանի որ հենց այս միրգը սովորաբար ամանորյա գլխավոր դելիկատեսն էր։ Բարեբախտաբար, այսօր դուք կարող եք սնվել մանդարիններով տարվա այլ եղանակներին, և դա չի կարող չուրախացնել, քանի որ դրանք ոչ միայն համեղ են, այլև առողջարար։
Այս մրգի հայրենիքը Ասիան է, ավելի կոնկրետ՝ Չինաստանը։ Մանդարինի ծառը կարող է աճել մինչև 5 մետր բարձրության։ Աշխարհում մշակվում են մանդարինների մոտ 50 տարբեր տեսակներ։ Որոշ մանդարինի ծառեր չեն կարող բազմանալ առանց մարդու օգնության, քանի որ բուծողները մշակել են անսերմ սորտեր, և դրանք կարող են բազմանալ միայն ընձյուղներով։ Մեկ մանդարինի ծառից կարելի է սեզոնին հավաքել 5000-7000 պտուղ։
Բացի մանդարինի ուտելու տեսակներից կան նաև դեկորատիվ տեսակներ, որոնք աճեցվում են բացառապես գեղեցկության համար։ Չինաստանում մանդարինները համարվում են հարստության խորհրդանիշ։
Գիտնականներն ապացուցել են, որ այս մրգերի բույրն օգնում է ազատվել սթրեսից, բարելավում է տրամադրությունը, առույգացնում և ոգեշնչում է։ Չնայած ամբողջ աշխարհում մանդարինների տարածված լինելուն, վաճառքում գրեթե անհնար է գտնել մանդարինի հյութ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ջերմային մշակման ժամանակ այն կորցնում է իր բոլոր օգտակար հատկությունները։
Մանդարինները օգնում են լյարդին քայքայել տոքսինները և պաշտպանել այն, այդ թվում՝ գիրությունից:
Նրանք նաև նվազեցնում են արյան մեջ վատ խոլեստերինի մակարդակը։ ԱՄՆ-ի գիտնականները մանդարինի կեղևում հայտնաբերել են հակաքաղցկեղային նյութ՝ սալվեստրոլ Q40, որը նվազեցնում է այս հիվանդության առաջացման վտանգը։
Մինչ այժմ ոչ ոքի չի հաջողվել վայրի մանդարիններ գտնել։ Ամենայն հավանականությամբ, նրանք պարզապես չեն եղել և այն պտուղները, որոնք մենք գիտենք, ստեղծվել են հին չինացի այգեպանների կողմից պատվաստումների միջոցով։
Մանդարիններ հավաքելը աշխատատար պրոցես է։ Որպեսզի այդ պտուղները լավ պահվեն ու չփչանան, պետք է ոչ թե պոկել, այլ մկրատով կտրել։ Եվ դա անել այնպես, որ երկար «պոչ» չմնա, որը կարող է ծակել հարեւան պտուղները։
Մանդարինի ծառը մշտադալար է։ Մանդարինն ամենացրտադիմացկունն է բոլոր ցիտրուսային մրգերից։ Մանդարինը համարվում է ուժեղ ալերգեն։ Այն չպետք է օգտագործեն ցիտրուսային մրգերի նկատմամբ ալերգիա ունեցողները: Սա հատկապես վերաբերում է երեխաներին։
Գրիգ Հակոբյան
