Այսօր՝ մարտի 16-ին, Հայաստանի Եվրոպական կուսակցությունը ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանատան առջև խաղաղ բողոքի ակցիա իրականցրեց՝ 102 տարի առաջ այս օրը՝ Մոսկվայում ստորագրված պայմանագրի դեմ․ Ռուսաստանի և Թուրքիայի հանցավոր պակտի ուժով ՀՀ-ն ոչնչացվեց որպես պետություն, զավթվեց և բաժանվեց՝ սովետական Ռուսաստանի, քեմալական Թուրքիայի և սովետական Ադրբեջանի միջև։ Կուսակցության ղեկավար Տիգրան Խզմալյանի խոսքով՝ նրանք հավաքվել են այստեղ, որ հիշեցնեն՝ ոչինչ չի մոռացվել և ոչինչ չի ներվելու։
«Մարտի 16-ը հայոց տոմարի ամենաողբերգական և սև օրն է, որն ավելի ողբերգական է, քան ապրիլի 24-ը, և ափսոս, որ մեր հասարակությունը դա չի գիտակցում։ Ապրիլի 24-ին սկսվեց հայոց ցեղասպանությունը․ այդպես է ընդունված ամբողջ աշխարհում, բայց ցեղասպանությունը ինքնանպատակ չէր, ուներ հստակ քաղաքական նպատակ՝ հայրենազրկել հայերին։ Եվ ես առաջարկում եմ այս օրը նշել՝ հատուկ բանաձևով, տերմինով, ինչպես օրինակ, Ռաֆայել Լենկինը ժամանակին ստեղծեց «գենոցիդ» բառը, նկարագրելու համար մի ողջ ժողովրդի սպանություն»։
Խզմալյանի խոսքով հենց այս օրը սովետական Ռուսաստանի և քեմալական Թուրքիայի ներկայացուցիչները, չնայած այդ ժամանակ Թուրքիան դեռ կառավարություն էլ չուներ, իսկ սովետական միությունը դեռ ճանաչված էլ չէր, և չճանաչված կառույցները որոշեցին զավթել և իրար մեջ բաժանել մեր հայրենիքը․
«Ընդ որում՝ իրենք այդ պահին ոչ մի ձևով չէին վերահսկում Հայաստանը, որովհետև հիշեցնեմ՝ փետրվարի18-ին սկսվել էր փետրվարյան ապստամբությունը և սովետական իշխանությունը տապալվել էր 50 օրով, և հենց այդ 50 օրվա ընթացքում տեղի ունեցավ միանգամայն հակաիրավական և հանցավոր գործարքը՝ Լենին-Քեմալ պակտը։
Ես կարծում եմ, որ սա համապետական համազգային նշանակության տարրերից է, որը ուշ թե շուտ կնշեն որպես մեր պետականության ոչնչացման՝ ռուս-թուրքական փորձ, դա կրկնվեց ուղիղ 100 տարի անց՝ 2020-2021 թվականին, երբ որ նույն դերակատարները՝ Մոսկվան և Անկարան կրկին Բաքվի միջոցով փորձեցին ոչնչացնել ՀՀ-ն և Արցախը, իրենց դա կրկին չհաջողվեց, և մենք հիշեցնում ենք, թե այս ամենի սկիզբը երբ է դրվել»,-նշեց կուսակցության նախագահը։
Մերի Մանուկյան
