Սաուդյան Արաբիայի Ջիդա քաղաքում մարտի 11-ին ամերիկա-ուկրաինական «գագաթաժողովը», որ տեւել է ավելի քան վեց ժամ, Սպիտակ տունը գնահատել է «արդյունավետ»: ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Մայքլ Ուոտլտցը հայտարարել է, որ Ուկրաինային ցուցաբերվող «օգնության պաուզան վերացված է»: Նրա խոսքերով՝ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփն օգնությունը դադարեցնելու որոշում էր ընդունել՝ մինչեւ կպարզվեր, թե Ուկրաինան «խաղաղ բանակցություններին հավատարմություն ցուցաբերում»:
Ըստ Ուոլտցի՝ Ջիդայի բանակցություններում Ուկրաինան «խաղաղության հասնելու պատրաստակամություն է հայտնել, այժմ պետք է ստանալ հրադադարին Ռուսաստանի համաձայնությունը»: Ավելի առարկայական է արտահայտվել պետքարտուղար Ռուբիոն. «Գնդակը հիմա Ռուսաստանի կողմում է»:
Բանակցությունների հիմնական ձեռքբերում է դիտվում ռազմաճակատային գծի ողջ երկայնքով, օդում եւ ծովում երեսունօրյա հրադադար հաստատելու մասին ԱՄՆ-ի եւ Ուկրաինայի համաձայնությունը: Կողմերը նաեւ պայմանավորվել են, որ հազվագյուտ մետաղների շահագործման համաձայնությունը «կստորագրվի ամենամոտ ապագայում»:
Կարելի՞ է արձանագրել, որ ուկրաինական կարգավորման հարցում Մեծ Բրիտանիայի եւ Եվրամիության հաստատակամությունն ազդել է Սպիտակ տան դիրքորոշմանը: Ըստ երեւույթին՝ այո: Այլապես Դոնալդ Թրամփը չէր հայտարարի, որ Ուկրաինային ռազմական աջակցությունը կվերականգնվի: Դա այն է, ինչ պնդում էին Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան եւ Գերմանիան՝ պարզորոշ հայտարարելով, որ Ուկրաինան բանակցություններին պետք է մասնակցի եւ ունենա ուժեղ աջակցություն:
Ջիդայի բանակցություններից հետո իրավիճակի ինտրիգն այն է, որ ավելի վաղ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է կարճաժամկետ հրադադարի աննպատակարմարության մասին՝ համարելով, որ այդ ժամանակահատվածն Ուկրաինան օգտագործելու է ուժերի համալրում, զորքերի վերախմբավորում իրականացնելու համար: Պուտինը պնդել է, որ կարգավորումը պետք է երաշխավորի կայուն եւ տեւական խաղաղություն: Ընդ որում, համաձայնության հիմքում պետք է դրվեն Ռուսաստանի առաջարկած բոլոր նախապայմանները:
Ուկրաինա-ամերիկյան երեսունօրյա հրադադարի առաջարկությունն, այսպիսով, չափազանց բարդ կացություն է ստեղծում Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համար: Խնդիրը ոչ միայն հրադադարի հաստատման «պահանջն» է, այլեւ այդ ընթացքում քաղաքական քննարկումների նախաձեռնությունը, ինչից հասկացվում է, որ եթե Մոսկվան համաձայնի Վաշինգտոնի եւ Կիեւի համատեղ առաջարկին, ապա պետք է ընդունի կարգավորման բանակցությունների ձեւաչափի փոփոխությունը:
Մոսկվայից առաժմ պաշտոնական արձագանք չկա, բայց ՌԻԱ-Նովոստին անդրադարձել է ուկրաինական կարգավորման Ռուսաստանի նախապայմաններին: Տպավորություն է, որ Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն նույն «ոճի մեջ» հայտարարություն կանի: Հակառակը պատկերացնել դժվար է, քանի որ զորքերի ներկայիս շփման գծով հրադադարի հաստատումը եւ քաղաքական քննարկումների մեկնարկը կնշանակի, որ Ռուսաստանի սահմանադրությամբ ամրագրված ուկրաինական ոչ բոլոր տարածքները կմնան ռուսաստանյան հսկողության ներքո:
Նման կարգավորում Մոսկվան չի դիտարկում, ուստի բացառված չէ, որ Ջիդայում ամերիկացի եւ ուկրաինացի դիվանագետները երեսունօրյա հրադադարի համաձայնության են եկել, որպեսզի Ռուսաստանին թողնեն ամենաանհարմար կացության մեջ. եթե Մոսկվան այդ նախաձեռնությունը մերժի, ապա ոչ միայն եվրոպական «տատանվող» երկրները, այլեւ հենց Միացյալ Նահանգներն Ուկրաինային ավելի մեծ ծավալի ռազմական օգնության կատարյալ լեգիտիմ իրավունք կունենան, Ռուսաստանը քաղաքական լրջագույն փորձության կենթարկվի: Ռուսաստանյան քարոզչությունն, իհարկե, կարող է ներկայացնել այնպես, որ «բիզնեսմեն» Դոնալդը «դավաժանել է իր ընկեր Վլադիմիրին»: Բայց իրական քաղաքականության մեջ հաշվի է առնվում կոնկրետ իրավիճակը. Ռուսաստանին առաջարկվում է պատվավոր խաղաղություն, բայց դա Վլադիմիր Պուտինը համարում է «ռազմավարական պարտություն»:
Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան
