Ռուսաստանի նախագահ Պուտինը մայիսի լույս 11-ի գիշերը հայտարարել է Ստամբուլում Ուկրաինայի հետ առանց որեւէ նախապայմանի բանակցություններ սկսելու պատրաստակամության մասին: Թուրքիան պատրաստ է այդ հարթակը տրամադրել, իսկ Ուկրաինայի նախագահ Զելեսկին ասել է, որ մայիսի 15-ին Ստամբուլում անձամբ կսպասի Վլադիմիր Պուտինին: Նույն օրն Ստամբուլում գտնվելու հավանականության մասին ակնարկել է նաեւ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը: Մինչ այդ նա կայցելի Պարսից ծոցի արաբական երկրներ, որոշ տեղեկություններով՝ միայն Սաուդյան Արաբիա եւ Կատար, այլ աղբյուրների ասելով՝ նաեւ Արաբական միացյալ էմիրություններ:
Փորձագիտական իշխող տպավորություն է, որ Ստամբուլում Կիեւին «կապիտուլյացիա կպարտադրվի»: Ընդ որում, որոշ շրջանակներ ենթադրում են, որ ստամբուլյան հանդիպման նախաձեռնությունը Պուտինի եւ Թրամփի միջեւ «նախօրոք համաձայնեցված է»՝ որպես Կիեւ Ֆրանսիայի նախագահի, Մեծ Բրիտանիայի եւ Լեհաստանի վարչապետի եւ Գերմանիայի կանցլերի այցի եւ ռուս-ուկրաինական ռազմաճակատներում երեսունօրյա հրադադարի «պահանջի» հակակշիռ եւ Զելենսկուն «ոչինչ չի մնում, քան ընդունել ռուս-ամերիկյան առաջարկությունները»:
Ստամբուլում բարձր մակարդակի հանդիպման մասին Ուկրաինայի նախագահի հայտարարությունը Մոսկվայի կողմից որեւէ արձագանքի չի արժանացել: Ռուսաստանյան կողմը չի մեկնաբանել նաեւ Ստամբուլ այցելելու հավանականության մասին ԱՄՆ նախագահի «զգուշավոր լավատեսությունը», ինչից կարելի է եզրակացնել, որ Վլադիմիր Պուտինը Ստամբուլ մեկնելու մտադրություն չունի: Ընդհանրապես ստամբուլյան գագաթաժողովի մասին դիտարկումները քննություն չեն բռնում այն պարզ պատճառով, որ առաջին դեմքերի հանդիպում, որպես կանոն, կազմակերպվում է, երբ որեւէ փաստաթուղթ արդեն ստորագրության պատրաստ է լինում:
Ռուս-ուկրաինական հավանական բանակցությունները հյուրընկալող կողմը՝ Թուրքիան, «Անադոլու» պետական գործակալության վերլուծականով արձանագրել է, որ հակամարտության կարգավորման սկզբունքների հարցում կողմերի դիրքորոշումները մնում են տրամագծորեն ներհակ: Թուրքական հեղինակավոր լրատվամիջոցը կարեւորում է, որ մայիսի 12-ին արտգործնախարար Ֆիդանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ պետքարտուղար Ռուբիոյի, Ֆրանսիայի եւ Ռուսաստանի արտգոծնախարարներ Ժան-Նայել Բորոյի եւ Սերգեյ Լավրովի հետ:
Ընդսմին, եթե Ֆիդան-Ռուբիո հեռախոսազրույցի ընթացքում քննարկվել են նաեւ Գազայի եւ Սիրիայի հետ կապված հարցեր, ապա Ֆրանսիայի եւ Ռուսաստանի արտգործնախարարները եւ Հաքան Ֆիդանը խոսել են բացառապես ռուս-ուկրաինական պատերազմին վերջ դնելու ջանքերի մասին:
Դատելով այս տեղեկատվությունից, Թուրքիան ռուս-ուկրաինական բանակցությունների կազմակերպման հարցում ցուցաբերում է մեծ զգուշավորություն՝ հաշվի առնելով, որ խնդրի համապարփակ կարգավորմամբ շահագրգռված է նաեւ Եվրոպան: Հակառակ պարագայում Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարը ֆրանսիացի գործընկերոջ հետ չէր քննարկի «Ռուսաստանի եւ Ուկրաինայի միջեւ խաղաղության հաստատման վերջին ջանքերը»:
Այս համատեքստում ուշադրություն է գրավում փաստը, որ Թուրքիայի եւ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարների հեռախոսազրույց նույն օրը տեղի չի ունեցել: Հնարավոր է, որ նման շփում կազմակերպվի մայիսի 13-ին կամ 14-ին: Բացառված չէ, որ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարը հրավիրվի ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների արտգործնախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպմանը, որ Անթալիայում բացվում է մայիսի 14-ին:
Իրավիճակն այնպիսին է, որ եթե մայիսի 15-ին Ստամբուլում ռուս-ուկրաինական բանակցություններ մեկնարկեն, ապա կողմերն առավելագույնը ներկայացված կլինեն արտաքին գործերի նախարարների մակարդակով, իսկ թուրքական կողմից միջնորդ կհանդիսանա արտգործնախարար Ֆիդանը: Ռուսաստանը եւ Ուկրաինան համապարփակ կարգավորումից չափազանց հեռու են: Չի բացառված, իհարկե, որ Վլադիմիր Պուտինը եւ Վլադիմիր Զելենսկին ընդառաջեն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ցանկությանը եւ նրա պաշտոնավարման 100-րդ օրվանն ընդառաջ «նվեր մատուցեն»՝ հայտարարելով ցամաքում, ծովում եւ օդում երեսունօրյա հրադադար հաստատելու մասին, բայց դա չափազանց մշուշոտ հեռանկար է, որովհետեւ այդ դեպքում Ստամբուլը նրանցից մեկի «մահը կգուժի»:
Թիվ 1 սյունակ, Վահրամ Աթանեսյան
