Զրույց ՀՀ Ազգային հերոս Ռուբեն Սանամյանի հետ
-Արտասովոր մարդկանց հետ զրուցելիս ես միշտ հարցնում եմ, թե ինչպիսի՞ն են եղել նրանք մանկության ու պատանեկության տարիներին: Մտածում եմ, որ նրանք նույնքան արտասովոր են եղել կյանքի տարբեր փուլերում…
-Երբեք ոչ ոք չի ասել, որ ես արտասովոր երեխա եմ եղել: Շատ երեխաներ են ինձ պես զենք սիրում, տաշտշում են փայտն ու զենքեր պատրաստում: Շարժման ժամանակ էլ ես միակը չէի, որ փախչում էի տնից ու ինքնաշեն հրացանով բարձրանում սարերը:
Ես խաղաղ, բարի տղա էի, ինչպես լինում են բոլոր սիրված երեխաները: Երեք քույրերիս կրտսեր եղբայրն էի՝ ծնողներիս միակ արու զավակը ու միշտ շրջապատված էի ջերմությամբ, հոգատարությամբ:
-Ձեր համադասարանցին ասում էր, որ Դուք լիդեր էիք: Որ Ձեր խոսքը վճռական դեր ուներ ընկերական շրջապատում:
-Անկեղծ ասած՝ ես չեմ հիշում, որ զատվել եմ մյուսներից: Մենք ընկերներով լսում էինք միմյանց կարծիքը, ինչ-որ մեկը չէր ղեկավարում, ու դա շատ լավ էր: Ես սիրում եմ ընկերություն անել, շատ ընկերներ ունեմ, մեծ շրջապատ: Ընկերություն անելը նուրբ արվեստ է:
-Ո՞ր հատկանիշներն են բնութագրում ընկերությունը:
-Նույն հատկանիշները, որոնք բնութագրում են մարդկային հարաբերությունները առհասարակ, ազնվությունը, միմյանց օգնելու պատրաստակամությունը, անշահախնդիր նվիրումը: Մարդը պետք է ջանա իր վրա վերցնել ուրիշի հոգսը, ոչ թե իր հոգսը գցի ուրիշի ուսերին:
-Ե՞րբ ծնվեց զինվորական դառնալու միտքը, ինչպե՞ս ծնվեց:
-Իմ հերոսը Համբարձում պապս էր: Ի՞նչ մանկություն առանց հերոսի: Իմը Անդրանիկի զինվորն էր, որի քաջագործությունների մասին մայրս ու քեռիս բազմաթիվ պատմություններ էին պատմում: Իմ մտքով չէր անցնում, որ մի օր պապիս պես կկռվեմ մեր դարավոր թշնամու դեմ: Բայց նրա կերպարը՝ զինվորական համազգեստով, անվախ, իր հայրենիքի ու իր հրամանատարի փոխարեն մեռնելու պատրաստ, միշտ ինձ հետ էր:
-Հրամանատարի փոխարե՞ն:
-Սովորական բան է զինվորականի համար, բայց ես փոքր ժամանակ, բնականաբար, չգիտեի այդ մասին: Երբ դու մարտական առաջադրանք ես կատարում, այն հաջողությամբ ավարտելուց հետո երկրորդ կարևոր խնդիրը զինակիցներիդ կյանքը պահպանելն է:
-Թե՞ քո սեփական կյանքը:
-Դուք չեք հասկանա, կմտածեք՝ ամպագոռգոռ բառեր եմ ասում:
-Ասե՛ք, կհասկանամ:
-Պիտի կատարես առաջադրանքը ու այնպես անես, որ բոլորդ ողջ մնաք: Սա լավագույն տարբերակն է, բայց եթե, այնուամենայնիվ, ինչ-որ մեկը պիտի զոհվի, ավելի լավ է՝ դու զոհվես, քան զինակից ընկերդ:
-Ինչո՞ւ:
-Որովհետև, երբ դու զոհվում ես, հաղթած ես, երբ ընկերդ է զոհվում, մեղքի զգացումը քեզ հանգիստ չի տալիս: Պիտի գլխահակ կանգնես նրա մոր, երեխայի առաջ: Սարսափելի ծանր է: Ես առաջին անգամ այդ զգացողությունը ապրեցի, երբ ժամկետային զինծառայող էի: 1995 թվականին եմ զորակոչվել: Խնդրեցի, որ ինձ ընդգրկեն հետախուզական վաշտում: Հակառակորդը անընդհատ դիվերսիոն գործողություններ էր կազմակերպում: Զոհեր, զոհեր…Տղաները, որ քիչ առաջ ուրախ նստած էին կողքիդ, ապագայի մասին էին պատմում, վերադառնում էին տուն՝ եռագույն դրոշի մեջ փաթաթված… Իմ մեջ ինչ-որ նոր զգացում արթնացավ: Մի նոր ուժեղ բան:
Ամբողջական հարցազրույցը՝ «Հայ Զինվոր»-ում։
