Apple-ի գործադիր տնօրեն Թիմ Քուքի և Facebook-ի հիմնադիր Մարկ Ցուկերբերգի միջև արդեն տարիների ընթացքում ձգվող վեճը նոր թափ է ստանում։ Պատճառներից մեկը iPhone-ի գաղտնիության ապահովման նոր գործիքակազմն է, որը կարող է սահմանափակել Facebook-ի տվյալների հավաքագրման հնարավորությունը։
The Wall Street Journal-ը նշում է, որ համացանցի ապագայի և օգտատերերի գաղտնիության քաղաքականության վերաբերյալ տեսակետների տարբերությունը սրել է միլիարդատեր Մարկ Ցուկերբերգի (կարողությունը ըստ Forbes Real-Time- ի ՝ 98,9 միլիարդ դոլար) և Apple-ի գործադիր տնօրենի հարաբերությունները։
«Ես երբեք չէի հայտնվի նման իրավիճակում», – 2018-ին այսպես է պատասխանել Թիմ Քուքը այն հարցին, թե ինչ կաներ նա Ցուկերբերգի փոխարեն, որի ընկերությունը միլիոնավոր օգտատերերի անձնական տվյալների դեպի Cambridge Analytica ընկերություն արտահոսքի պատճառով հայտնվել էր սկանդալի կենտրոնում։
«Մենք պետք է նրանց ցավ պատճառենք», – ըստ WSJ-ի աղբյուրների, մասնավոր զրույցի ընթացքում Apple-ի հասցեին այս խոսքերն է ասել Ցուկերբերգը։ Վերջինիս կարծիքով ընկերությունը անարդար է վերաբերվել իր սոցիալական ցանցի նկատմամբ։
Նմանօրինակ փոխադարձ տեքստերը մեկը մյուսի հասցեին տարիների պատմություն ունեն։ Apple-ը, որն իրեն շուկայում համարում է որպես թվային գաղտնիության պաշտպան, քննադատել է Facebook-ի բիզնես մոդելը: Facebook-ի ղեկավարներն էլ հրապարակավ քննադատել էին Apple-ին գերարժեք ապրանքների համար և դժգոհել էին այն տեմպից, որով Apple-ը հաստատում էր հավելվածների թարմացումները։ Ցուկերբերգի կարծիքով հնարավոր է, որ Քուքն անձամբ է միջամտում գործընթացներին ՝ այն դանդաղեցնելու համար:
Ցուկերբերգը նույնիսկ իր տեղակալներին առաջարկել է հետաձգել Apple-ի սարքավորումների վրա նոր ապրանքների թողարկումը և դրանք տրամադրել մրցակցային Android պլատֆորմին, բայց ընկերությունը դրան չի համաձայնվել: Ենթադրվում էր, որ լարվածությունը կթուլանա 2017-ին Քուքի և Ցուկերբերգի անձնական հանդիպման արդյունքում: Բայց այն այդքան էլ հարթ չանցավ։
Հարաբերությունները թեժացան 2021-ի հունվարին, երբ Apple-ը հայտարարեց, որ նախատեսում է այֆոններում գործարկել գաղտնիության նոր գործիք, որն էլ ավելի կսահմանափակի Facebook-ի տվյալների հավաքագրման հնարավորությունը: Դրանից հետո Ցուկերբերգը մեղադրեց Apple-ին Facebook-ի ծրագրային աշխատանքներին միջամտելու համար: Ի պատասխան ՝ Վաշինգտոնում Կապիտոլիումի զանգվածային ներխուժումից մի քանի օր անց, Քուքը, առանց հատուկ նշելու Ֆեյսբուքը, ասաց, որ ալգորիթմներն օգնում են ստեղծել «դավադրության տեսություններ»:
Ամսվա վերջին ՝ գաղտնիության միջազգային օրը, Քուքը, կրկին առանց Facebook-ին ուղղակիորեն նշելու, ասել է․ «Եթե բիզնեսը կառուցված է օգտատերերին մոլորության մեջ գցելու, նրանց տվյալներն օգտագործելու վրա, ապա այն արժանի է ոչ թե մեր գովասանքի խոսքերին, այլ այն բարեփոխումների կարիք ունի»։
Ցուկերբերգը և Facebook-ի այլ ղեկավարներ հավաստիացնում են պետական պաշտոնյաներին, հակամենաշնորհային մարմիններին և գովազդատուներին, որ Apple-ը չարաշահում է իր դիրքերը և արժանի է ավելի շատ վերահսկողության։
Կարեն Կոլոսով
