Թուրքիան Սիրիայում կբախվի նույն խնդրին, ինչին Ռուսաստանը՝ Ուկրաինայում

2022թ. մայիսի 23-ին Թուրքիայի նախագահը հայտարարեց երկրի հարավում «հակաահաբեկչական» ռազմական նոր գործողություն սկսելու մտադրության մասին՝ նշելով, որ դրանք կմեկնարկեն զինված ուժերի համապատասխան պատրաստությունից հետո։ Ռ. Թ. Էրդողանը ներկայացրեց նաև 2016թ.-ից ի վեր արդեն թվով 4-րդ սիրիական «արշավանքի» ձեռնարկման թուրքական պատճառները՝ դրանք համեմելով մարդասիրական ու խաղաղասիրական՝ առաջին հայացքից ականջահաճո արդարացումներով և ահաբեկչության դեմ պայքարում աջակցություն չստանալու մեղադրանքներով:

Դրանց առանձնահատկությունն այն է, որ ունեն կամ թուրքական վերնախավի կողմից ստանում են որոշակի իրավական հիմնավորումներ, մասնավորապես ահաբեկչության դեմ պայքարի և Թուրքիայի սահմանամերձ շրջանների անվտանգության ապահովման ու փախստականների վերադարձի անհրաժեշտության վերաբերյալ միջազգային ու միջպետական փաստաթղթերի շրջանակներում: Պարունակելով, անշուշտ, նշված հանգամանքները՝ Անկարայի սպասվող գործողություններն ավելի լայն նպատակներ են հետապնդում, որոնց մասին տեղյակ է ինչպես Սիրիան, այնպես էլ «երրորդ երկրները»:

Նախագահի հայտարարությանը հաջորդեց այդ երկրի պաշտպանության նախարարի՝ փոքր-ինչ տարբերվող ելույթը՝ առավել մարտական, բայց և անորոշ: Այսպես, Հուլուսի Աքարը, հունիսի 7-ին պատասխանելով հնարավոր ռազմագործողության ժամկետների և ուղղության վերաբերյալ հարցին, նշել էր. «… անհրաժեշտ պահի, անհրաժեշտ ուղղությամբ»:

Հայտնի է, որ թուրքական հրամանատարությունը Սիրիայում նոր ռազմագործողության համար այդ ուղղությամբ կենտրոնացրել է մոտ 25 հազարանոց զորախումբ, իսկ այլ աղբյուրների համաձայն՝ ռազմագործողությանն ընդհանուր առմամբ մասնակցելու են 50 հազար թուրք զինվորներ և ևս 5 հազար զինյալներ թուրքամետ խմբավորումներից, մասնավորապես «Սիրիայի ժողովրդական բանակ»-ից (նախկին «Սիրիայի ազատ բանակ», խոշորագույն զինված միավորում, որը 2011թ.-ից պայքարում է Բաշար Ասադի վարչակազմի դեմ): Վերջինները, ինչպես հաղորդվում է, արդեն իսկ դիրքեր են զբաղեցրել Թել-Ռիֆաթի ու Մանբիջի ուղղությամբ և սպասում են թուրքական հրամանատարության հրամաններին:

Վահրամ Հովհաննիսյան Ժողովրդավարության XVII դպրոցի շրջանավարտ «Ժողովրդավարություն, անվտանգություն և արտաքին քաղաքականություն» ծրագիր (NED) Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտ (ՄԱՀՀԻ)։