Երեք օր առաջ Թուրքիայում և Սիրիայում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժերի հետևանքով զոհերի թիվն ավելանում է, Թուրքիայում նունիսկ շարունակվում են կրկին երկրաշարժեր գրանցել և նոր ավերածություններ առաջացնել։
Թուրքիայի հետ նույն տարածաշրջանում գտնվող Հայաստանը որքանո՞վ է ռիսկային գոտում և ի՞նչ վիճակում է այժմ գտնվում մեր երկրի սեյսմիկ տեսանկյունից՝ զրուցել ենք ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության գլխավոր փորձագետ, երկրահանքաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Սերգեյ Նազարեթյանի հետ։
-Պարոն Նազարեթյան, Թուրքիայում և Սիրիայում տեղի ունեցած երկրաշարժը որքանո՞վ է ազդել մեր երկրի սեյսմակայունության վրա։
-Իմ կարծիքով, ելնելով սեյսմիկ և սեյսմոտեկտոնական տվյալներից՝ պիտի չազդի Հայաստանի վրա, հավանականությունը, որ կարող է Հայաստանում երկրաշարժ գրանցվի՝ աննշան է․ ինչո՞ւ․ որովհետև այս երկրաշարժը կապված է հյուսիս-անատոլիական հայտնի բեկվածքի հետ, որը կարող է ծնել մինչև 8 մագնիտուտի երկրաշարժ, եղավ 7-8 մագնիտուտ։ Այդ բեկվածքը հասնում է մինչև հյուսիս-անատոլիական բեկվածքին, հատվում է, ու չի շարունակվում դեպի հյուսիս։
Եթե երկրաշարժը տեղի է ունենում բեկվածքի վրա՝ հավանականությունը ավելի մեծ է ոչ թե հարակից բեկվածքներում երկրաշարժ լինելու, այլ բեկվածքի շարունակության վրա, որտեղ, որ գետինը չի պատռվել։
Պարզ է, որ թույլ ցնցումներ կարող են լինել ՀՀ-ում, դա կա՛մ սովորական բնական ֆոնն է, միշտ էլ Հայաստանի տարածքում թույլ երկրաշարժեր լինում են, կա՛մ կարող է վատագույն դեպքում հարուցի փոքր երկրաշարժ։
Մենք անհանգստացնող անոմալիաներ չունենք, մենք չափում ենք երկրի մագնիսական, էլեկտրական դաշտը, ստորգետնյա ջրերի մակարդակի փոփոխությունը, քիմիական կազմը և այլն, ամեն օր չափվում է և տվյալները ամեն օր մենք նայում ենք։
Մեր երկրի սեյսմիկ գոտին այս պահին գտնվում է նորմալ վիճակում։
-Երևանում հատկապես՝ օրեցօր ավելացող բարձրահարկ շենքերի սեյսմակայունությունն ինչպիսի՞ն է, արդյո՞ք պահպանվում են շենքի սեյսմակայուն լինելու բոլոր նորմերը, և առհասարակ՝ ավելի լավն են այժմյա՞ն, թե՞ խորհրդային ժամանակի կառուցված շենքերը։
-Բավականին կարևոր և բարդ հարց եք բարձրաձայնում, մի քանի պատասխան պիտի տամ, որովհետև առաջինը՝ Երևանի բարձրահարկ շենքերը լավ է, որ կառուցվում են, ճիշտ է՝ ամեն ինչ կուտակվում է Երևանում, որը ինքնին վատ է, դա ստրատեգիական կոպիտ սխալ է, բայց, երբ որ կառուցում են նոր բնակարաններ, հիմնականում Երևանում գտնվող հին և վատ վիճակում գտնվող շենքերի բնակիչներն են տեղափոխվելու այդ նոր շենքեր։
Իսկ նոր շենքերը բավականին հուսալի են, քանի որ նախագծվում են 9 բալ ուժգնության երկրաշարժի հաշվարկով, այսինքն՝ նորմերի պահանջները շատ խստացվել են (առաջ 7-8 բալի հաշվարկով էր արվում), շինանյութի որակները բավականին բարձր են և շինարարության տեխնոլոգիաներն էլ պահպանվում են, բացի այդ` գոյություն ունի շինարարության տեխնիկական հսկիչ, որը նայում է,որ նախագծից շեղումներ չլինեն, անորակ շինանյութ չբերեն շինհրապարակ, դա խստիվ արգելված է, և ես համոզված եմ, որ այժմ կառուցվող շենքերի շինարության որակը լկատարյալ չէ, բայց անհամեմատ լավ է, քան խորհրդային միության տարիներին կառուցված շենքերինը։ Եվ ուրեմն՝ վատ է, որ Երևանը մեխանիկական աճ է ունենում, մեծանում է քաղաքը, կանաչ տարածքները անհամեմատ փոքրանում են, բայց լավ է, որ այդ սեյսմիկ խոցելի շենքերից բնակիչների զգալի մասը կտեղափոխվեն։
Մարզերում էլ կա իհարկե խնդիր, բայց վատ շենքերը հիմնականում մայրաքաղաքում են, մարզերում քիչ է, և այնտեղ ամենաբարձր շենքերն ունեն 9 հարկ։
Մերի Մանուկյան
