«Էլեկտրիկ Երևան» ՀԿ-ի հիմնադիր Նարեկ Այվազյանը իր ֆեյսբուքյան էջում գրառում-առաջարկ է արել, որում մասնավորապես ասվում է.
«ՀՀ կառավարությանն առաջարկում ենք ՀԴՄ սարքավորումները փոխարինող համակարգ, որը բիզնեսներին համախառն 20,000,000 $ խնայողություն կապահովի
ՊԵԿ-ի նախագահը վերջերս հրապարակեց նոր սերնդի ՀԴՄ սարքավորումներին անցնելու մասին որոշումը: Այն ներկայացրեց որպես կայացած փաստ` որոշ հարցեր թողնելով օդում կախ։ Մասնավորապես, թե նման որոշումների կայացման մեջ ինչպես կամ ինչքանով է հաշվի առնված հանրության կարծիքը, և թե ինչ հաշվարկների հիման վրա են իրականացվել՝ որոնք են օգուտները, ծախսերը և/կամ վնասները: Այս խնդրահարույց հարցերի մասին կխոսեմ ստորև.
Առաջին՝ հրապարակային, հանրային որևէ քննարկում չի կազմակերպվել նրանց կողմից նոր սերդնի ՀԴՄ-ներին անցնելու մասով: Սակայն, նրա ավելի վաղ արած հայտարարությունը, որը ID card-երով Cash back-ի ստացման և եկամուտների հայտարարագրման ու արտագնա աշխատողներին 23%-ով հարկելու հետ էր կապված, ինչը նաև ենթադրում էր նոր ՀԴՄ սարքավորումների կամ այլ սարքերի ներդրմամբ իրականացնել, արժանացավ հանրության կողմից մերժման, ինչպես նաև Կառավարության և վարչապետի, ինչպես նաև հենց ՊԵԿ-ի կողմից հերքման: Հիմա այդ ինչպե՞ս է ստացվել, որ անցնում են նոր ՀԴՄ սարքավորումների: Կարելի է հետևություն անել, որ կա՛մ Կառավարությունը չի տիրապետում իրավիճակին, կա՛մ հասարակությանն են շփոթեցնում, ինչպես որ անում էր նախորդ իշխանությունը, կա՛մ էլ ՊԵԿ նախագահը ստում է:
Երկրորդ՝ օգուտնե՞ր, թե՞ վնասներ: 158 հազար դրամանոց նոր սարքերի մասին խոսելիս, թվում է, թե Հայաստանում բիզնեսն այնպես է աճել, որ հավելյալ ծախսը ոչ մի կերպ չի ազդի բիզնեսի վրա, այլ կբերի օգուտներ, բայց այսօր փոքր և գերփոքր ձեռներեցներից շատերը մեծ վնաս կկրեն և միգուցե երկու կամ երեք ամիս էլ վնասով աշխատեն այդ պատճառով: Այստեղ կցանկանամ հիշեցնել, որ գերփոքր և փոքր ձեռնարկությունների թիվը, համապատասխանաբար նաև ՀԴՄ սարք կիրառողները, տասնյակ անգամներ գերակշռում են բիզնես դաշտի մնացյալ ներկայացուցիչների թվից՝ կազմելով մոտ 95%, ինչը հենց հարված է հանդիսանում նրանց համար։ Անանյանն այս խնդրին կարծես թե բավարար լուծում է ներկայացնում՝ ասելով, որ սարքերը «Հսկիչդրամարկղային մեքենաների գրասենյակ պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն»-ից կարող են ձեռք բերվել ամսեկան վճար տալով, սակայն մոռանում է, որ ՊՈԱԿ-ին կամ փոխկապակցված ֆիրմաներին, որոնք անհասկանալի է թե ինչպես ստացվեց, բայց արդեն իսկ ներկրել են այդ սարքերը (հավանաբար տենդերով), իբր չեն դրել արտոնյալ վիճակում և ՀԴՄ սարքավորումներ ներմուծելն ու վաճառելը ազատականացված է: Իսկ երկու տարվա ընթացքում, ամսեկան վճարելով, արդյո՞ք ստացվում է, որ ազատականացված է դաշտը, թե՞ հետևում է, որ հովանավորչության փաստ է՝ արտոնյալ վիճակի մեջ է դնում ՊՈԱԿ-ի կողմից ձեռք բերվող ՀԴՄ սարքերի համար և շուկայից դուրս մղում մնացած պոտենցիալ մասնակիցներին։
Երրորդ՝ մասնագիտացված հասարակության կարծիքից օգուտները: Երբ համապետական նշանակության հիմնախնդրի լուծումը փորձում ես գտնել հանրությունից՝ ստանալ նրանից լուծման առաջարկներ, ապա դա, ըստ իս, լավագույն տարբերակն է բարեփոխումներ իրականացնելու ճանապարհին: Ես հետևում եմ հարկային ոլորտում ընթացող գործընթացներին, մասնավորաբար ՀԴՄ սարքավորումներին առնչվող խնդիրներին և արդեն իսկ այդ մասին մի քանի անդրադարձ եմ արել։ Մասնագիտությամբ որպես տնտեսագետ ու ֆինանսիստ, ինչպես նաև փորձ ունենալով էլեկտրոնային առևտրային հարթակի ստեղծման, բազմապրոֆիլ համակարգի ձևավորման՝ ընկերներիս հետ, ընկերներիս միջոցով առաջարկություն եմ ուղարկել Վարչապետին ներկայիս համակարգը փոխարինել էլեկտրոնային տարբերակով, որով բոլոր կողմերը՝ «բիզնես-սպառող-պետություն» կունենան ժամանակի և գումարների տնտեսում (իմ հաշվարկով մոտ 20,000,000 $ խնայողություն կունենան բիզնեսները) և աշխատանքի արագության ու արդյունավետության բարձրացում, սպառողները՝ cash back: Հիշեցնեմ, որ այդ համակարգով բիզնեսները կձերբազատվեն ՀԴՄ սարքերից՝ այն փոխարինելով նոր համակարգով, համակարգը հնարավորություն կտա կիրառել առևտրաշրջանառության տվյաները հաշվապահություն վարելու համար, պետությունը կկարողանա տվյալ պահին օնլայն իմանալ առևտրի ծավալները և այլն: Ինչու՞ չօգտվել պետության ու բիզնեսի համար ավելի արդյունավետ մոդելներից, այլ ընկրկել որոշ բիզնես շահերին, որոնցից խոշոռներն ուղիղ կապ են ունեցել և հիմա էլ ունեն նախկին իշխանությունների հետ։
Հ.Գ. Դեռևս հույս ունեմ, որ Կառավարությունը ճիշտ կկողմնորոշվի և ընդառաջ կգնա իմ և ընկերներիս առաջարկությանը, որպեսզի համատեղ ստեղծենք և ներդնենք այդ համակարգը։ Բաց ենք լինելու բոլոր շահագրգիռ կազմակերպությունների և մարդկանց համար այս գաղափարի շուրջ համագործակցության և իրականացման հարցում»։
