Ռուս ընդդմիադիր քաղաքական գործիչ Ալեքսեյ Նավալնին ծնվել է 1976 թվականին Մոսկվայի շրջանի գյուղերից մեկում՝ զինվորականի ընտանիքում։
1997 թվականին ավարտում է Մոսկվայի ժողովուրդների բարեկամության համալսարանը (իրավաբան), 2001-ին՝ ՌԴ Կառավարությանն առընթեր Ֆինանսական Ակադեմիան (տնտեսագետ)։
2004 թվականին Նավալնին հիմնել է «Մոսկվաբնակների պաշտպանության հանձնաժողով»-ը: Շարժումը համախմբեց ավելի քան 100 նախաձեռնող խմբերի և պայքարի միջոցով հասավ մի շարք շինարարական ծրագրերի դադարեցմանը, որոնք վնաս էին հասցնում հարևան տների բնակիչներին:
2008-ին Նավալնին հայտնի դարձավ Ռուսաստանի խոշորագույն պետական կորպորացիաներում միջոցների հափշտակության ապացույցներ հրապարակելով: Որպես փաստաբան ՝ նա հիմնել է «Փոքր բաժնետերերի միությունը» և վարել է դատական գործեր ընդդեմ «Գազպրոմի», «Ռոսնեֆտի», «Տրանսնեֆտի» և «Գազպրոմնեֆտի» ՝ այդ ընկերությունների շարքային բաժնետերերի նկատմամբ թափանցիկության և հաշվետվողականության ապահովման նպատակով:
2010-ին հիմնել է «ՌոսՊիլ» նախագիծը, որն ուղղված է պետական գնումների ոլորտում խարդախության և անարդար մրցակցության հայտնաբերմանը:«ՌոսՊիլ»- ի փաստաբանների խումբը վերլուծեց պետական գերատեսչությունների և պետական ընկերությունների կողմից կատարված բոլոր խոշոր ծախսերը, հայտնաբերեց և դատարաններում վիճարկեց հարյուրավոր խախտումներ, ինչպես նաև առաջարկներ մշակեց պետական գնումների ոլորտում օրենսդրության կարգավորման վերաբերյալ:
«ՌոսՊիլ» նախագծի փաստաբանների աշխատանքի շնորհիվ Ռուսաստանի պետական բյուջեում տնտեսվել է ավելի քան 70 միլիարդ ռուբլի: Նավալնիի թիմը հաջողությամբ վիճարկեց դատարանում գնումներն ու մրցույթները ՝ հասնելով դրանց որպես ապօրինի ճանաչմանը:
2011-ին Ալեքսեյ Նավալնին ստեղծեց Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամը`ամենամեծ անկախ հակակոռուպցիոն հասարակական կազմակերպությունը երկրում: Այժմ հիմնադրամում աշխատում է մոտ 30 աշխատակից (փաստաբաններ, տնտեսագետներ և այլն), հարյուրավոր կամավորներ ամբողջ երկրում օգնում են հիմնադրամին իր աշխատանքում: Հիմնադրամը մշակում է օրինագծեր պաշտոնյաների կողմից կոռուպցիայի և կամայականությունների դեմ, հրապարակում է հետաքննություններ և փաստաթղթեր, որոնք բացահայտում են նախարարների և պատգամավորների ապօրինի հարստացման մասին ճշմարտությունը:
2013-ին մասնակցել է Մոսկվայի քաղաքապետի ընտրություններին և հավաքելով ընտրողների 27,24 % ձայները, հայտնվել է 2-րդ հորիզոնականում։
2015-ին հիմնադրամը թողարկեց «Չայկա» վավերագրական կինոնկարը, որում Նավալնին ապացուցեց, որ Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր դատախազ Յուրի Չայկան կապված է Կուշովսկայա գյուղից մաֆիոզ խմբավորման հետ։ Ֆիլմը պատմում է Չայկայի ամբողջ ընտանեկան հանցավոր կլանի գործունեության, նրա որդիների հարստացման պատմության և նրանց ապօրինի կառուցած բիզնես կայսրության մասին: Ֆիլմը հավաքել է ավելի քան 5 միլիոն դիտում և ստացել մասնագիտական մրցանակներ։
2017-ին Ալեքսեյ Նավալնին և Հակակոռուպցիոն հիմնադրամը թողարկել են «Նա ձեզ համար Դիմոնը չէ» (Он вам не Димон) ֆիլմ-հետաքննությունը ՝ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևի «գաղտնի կայսրության» մասին: Դա ապացուցում է, որ Կառավարության նախագահը և նրա վստահված անձինք ստեղծել են բարեգործական հիմնադրամների կոռումպացված ցանց, որը միլիարդավոր ռուբլի է ստացել օլիգարխներից: Այս գումարներն օգտագործվում էին զբոսանավեր ձեռք բերելու և բնակավայրեր, ամառանոցներ և խաղողի այգիներ գնելու համար: Ֆիլմը դիտել է ավելի քան 25 մլն ռուսաստանցի։ Նույն թվականի մարտի 26-ին հանրահավաքներ են անցկացվել երկրի 84 քաղաքներում, որոնց մասնակիցները իշխանություններից պահանջել են պաշտոնապես արձագանքել Նավալնիի հետաքննությանը:
2017-ի դեկտեմբերի 25-ին ԿԸՀ-ն հրաժարվեց գրանցել Նավալնին որպես նախագահի թեկնածու: Որոշումը հակասում էր սահմանադրությանը և ուներ քաղաքական պատվեր։ Նավալնին սկսեց ցույցեր անցկացնել՝ երկրում արդար ընտրություններ ապահովելու համար։
Արդեն 20 տարի է կնոջ Յուլիայի և 2 երեխաների հետ ապրում է Մոսկվայում գտնվող 3 սենյականոց բնակարանում։
2020 թվականի օգոստոսի 20-ից Ալեքսեյ Նավալնին գտվում է կոմայի մեջ։ Նրա վիճակը կտրուկ վատացել է Տոմսկ-Մոսկվա չվերթի ընթացքում, ինչից անմիջապես հետո ինքնաթիռը շտապ վայրէջք է կատարել Օմսկում, որտեղ էլ քաղաքական գործիչը հոսպիտացվել է։ Նրա հստակ ախտորոշումը հայտնի չէ։ Ամենայն հավանականությամբ նրան թունավորել են։
Օգոստոսի 22-ին Օմսկի հիվանդանոցից քաղաքական գործչին տեղափոխել են Բեռլին՝ Շարիտե համալսարանական հիվանդանոց։
