Լրահոս 24/7
17.03.2026

Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան

Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան

«Հանուն հանրապետության» կուսակցության նախագահ Արման Բաբաջանյանը «ֆեյսբուքի» իր էջում գրել է.

«Եթե Միացյալ Նահանգները նույնիսկ Մերձավոր Արևելքում չի կարող ամբողջությամբ կանխել Իրանի հարվածները իր ռազմաբազաների և գործընկերների դեմ, ապա ինչպե՞ս կարող է որևէ կերպ օգտակար լինել Հայաստանի անվտանգությանը։

Այս հարցադրումը առաջին հայացքից տրամաբանական է թվում, բայց իրականում կառուցված է կեղծ համեմատության վրա։
Նախ, այն, որ Իրանը հարվածներ է հասցնում ամերիկյան օբյեկտների ուղղությամբ, ինքնին չի նշանակում ամերիկյան անվտանգության համակարգի փլուզում։ Ընդհակառակը, հենց վերջին շաբաթների իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ խոսքը ոչ թե «անպաշտպանության», այլ լայնածավալ փոխադարձ զսպման մասին է։ Իրանը հարվածել է, բայց ԱՄՆ-ը միաժամանակ խոցել է բազմաթիվ թիրախներ Իրանում, զգալի վնաս հասցրել նրա ռազմական ենթակառուցվածքներին և շարունակում է պահպանել տարածաշրջանում իր ռազմական ներկայությունը։

Երկրորդ, Հայաստանի անվտանգության հարցը չի լուծվում և չի էլ կարող լուծվել «ԱՄՆ բազա կլինի՞, թե՞ չի լինի» պարզունակ սխեմայով։ Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ։ Այն կառուցվում է ռազմական կրթությամբ, հետախուզական համագործակցությամբ, սահմանային վերահսկողությամբ, սպառազինության դիվերսիֆիկացմամբ, դիվանագիտական զսպմամբ և միջազգային քաղաքական հենարաններով։ Այսինքն՝ հարցը ոչ թե այն է, թե ԱՄՆ-ը կգա՞ և կկռվի՞ Հայաստանի փոխարեն, այլ այն, թե Հայաստանը կարո՞ղ է իր անվտանգությունը դարձնել բազմաշերտ, որպեսզի որևէ մեկ կենտրոնից կախված չլինի։ Սա է հասուն պետական մտածողությունը։

Երրորդ, այն միտքը, թե Հայաստանի տարածքում որևէ արևմտյան կամ ամերիկյան ներգրավվածություն անխուսափելիորեն բերելու է Սիրիայի կամ Լիբանանի սցենարի, ակնհայտ չափազանցություն է։ Սիրիան ու Լիբանանը օրինակներ են ոչ միայն արտաքին ներգրավվածության, այլ նախևառաջ ներսից քայքայված, հատվածական և հաճախ կիսափլված պետական համակարգերի։ Հայաստանի համար գլխավոր վտանգը ոչ թե բազմակողմ արտաքին կապերն են, այլ թույլ ինստիտուտները, մեկ հովանավորից կախվածությունը և սեփական անվտանգության ճարտարապետություն չունենալը։

Չորրորդ, պետք է հստակ տարանջատել երկու տարբեր հարց։ Մեկը՝ արդյոք ճիշտ կլինի Հայաստանի տարածքը դարձնել Իրանի դեմ ուղղված ռազմական հարթակ։ Պատասխանը ակնհայտ է՝ ոչ։ Դա կլիներ անպատասխանատու և ինքնասպան քաղաքականություն։ Բայց բոլորովին այլ հարց է՝ արդյոք Հայաստանը պետք է խորացնի հարաբերությունները ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի և այլ գործընկերների հետ պաշտպանունակության, տեխնոլոգիական զարգացման, սահմանային կառավարման և դիվանագիտական աջակցության ուղղություններով։ Այստեղ պատասխանը նույնքան ակնհայտ է՝ այո։ Որովհետև ինքնիշխանությունը մեկ կախվածությունից փախչելով մյուս կախվածության մեջ ընկնելը չէ։ Ինքնիշխանությունը տարբեր ուղղություններով հենարաններ ստեղծելն է։

Այն, որ ԱՄՆ-ը նույնիսկ իր հզորության պայմաններում չի կարող զրոյացնել բոլոր հարվածները, դեռ չի նշանակում, թե աշխարհում ոչ ոք ոչինչ չի կարող պաշտպանել։ Դա նշանակում է միայն մեկ բան՝ անվտանգությունը բացարձակ երաշխիք չէ ոչ մի պետության համար։ Հետևաբար խելացի պետությունները իրենց քաղաքականությունը կառուցում են ոչ թե պարզունակ պատրանքների, այլ բազմավեկտոր և սառը հաշվարկված անվտանգության համակարգի վրա։

Հայաստանի հարցը երբեք չի եղել՝ «ո՞վ կգա մեզ փրկելու»։ Հայաստանի իրական հարցը սա է՝ կարո՞ղ ենք կառուցել այնպիսի պետություն, որը չի դառնում ուրիշների ռազմաքաղաքական խաղի գործիք, բայց նաև չի մնում մեկ կենտրոնի ողորմածությանը»։

Լրահոս
ՀՀ-ԵՄ համագործակցության ռազմավարական օրակարգով սահմանված են չափազանց հավակնոտ առաջնահերթություններ
14:23
ՀՀ-ԵՄ համագործակցության ռազմավարական օրակարգով սահմանված են չափազանց հավակնոտ առաջնահերթություններ
Տարեվերջին աշխատանքներն ավարտված կլինեն ավելի քան 300 դպրոցում և 500-ից ավելի մանկապարտեզում
14:05
Տարեվերջին աշխատանքներն ավարտված կլինեն ավելի քան 300 դպրոցում և 500-ից ավելի մանկապարտեզում
Առաջարկվում է նախակրթարանի տարիքային շեմը նվազեցնել մինչեւ 4 տարեկան
13:52
Առաջարկվում է նախակրթարանի տարիքային շեմը նվազեցնել մինչեւ 4 տարեկան
Իսրայելը պաշտոնապես հաստատել է Լարիջանիի սպանությունը
13:46
Իսրայելը պաշտոնապես հաստատել է Լարիջանիի սպանությունը
Սեյրան Օհանյանի կինը դատի է տվել Հանրային հեռուստաընկերությանը
13:33
Սեյրան Օհանյանի կինը դատի է տվել Հանրային հեռուստաընկերությանը
Ոնց նախկին ռեժիմի մաս եղել եք, էդպես էլ շարունակում եք լինել. Գալջյան
13:21
Ոնց նախկին ռեժիմի մաս եղել եք, էդպես էլ շարունակում եք լինել. Գալջյան
Քաղաքացու վճարած ամեն հարկը տասնապատիկ ավել վերադարձվում է. վարչապետ
13:08
Քաղաքացու վճարած ամեն հարկը տասնապատիկ ավել վերադարձվում է. վարչապետ
Ստատուս քվոյի փոփոխության մեջ ենթադրվում է մեկընդմիշտ վերջ տալ Իրանի մեկուսացմանը․ Ոսկանյան
12:39
Ստատուս քվոյի փոփոխության մեջ ենթադրվում է մեկընդմիշտ վերջ տալ Իրանի մեկուսացմանը․ Ոսկանյան
Ընդդիմությունը հրաշալի ռազմավարություն ունի՝ հետևել մեր գործունեությանը և պատճենել այն. Թորոսյան
12:23
Ընդդիմությունը հրաշալի ռազմավարություն ունի՝ հետևել մեր գործունեությանը և պատճենել այն. Թորոսյան
Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան
12:04
Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան
Մոտ ժամանակներում կներկայացնենք արտաքին քաղաքականության մեր հայեցակարգը. Ծառուկյան
11:38
Մոտ ժամանակներում կներկայացնենք արտաքին քաղաքականության մեր հայեցակարգը. Ծառուկյան
Նախընտրական շրջան է, և նման կեղծ լուրերը հաճախակի են դառնում
11:24
Նախընտրական շրջան է, և նման կեղծ լուրերը հաճախակի են դառնում
ԵՄ-ն արագ արձագանքման թիմ կգործուղի ՀՀ՝ ընտրական գործընթացները պաշտպանելու համար
11:22
ԵՄ-ն արագ արձագանքման թիմ կգործուղի ՀՀ՝ ընտրական գործընթացները պաշտպանելու համար
Մենք խաղաղության կողմնակից ենք․ Սարիբեկ Սուքիասյան
11:18
Մենք խաղաղության կողմնակից ենք․ Սարիբեկ Սուքիասյան
Իրանը սպառնում է փոխել Հորմուզի նեղուցի կարգավիճակը
11:06
Իրանը սպառնում է փոխել Հորմուզի նեղուցի կարգավիճակը