Լրահոս 24/7
17.03.2026

Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան

Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան

«Հանուն հանրապետության» կուսակցության նախագահ Արման Բաբաջանյանը «ֆեյսբուքի» իր էջում գրել է.

«Եթե Միացյալ Նահանգները նույնիսկ Մերձավոր Արևելքում չի կարող ամբողջությամբ կանխել Իրանի հարվածները իր ռազմաբազաների և գործընկերների դեմ, ապա ինչպե՞ս կարող է որևէ կերպ օգտակար լինել Հայաստանի անվտանգությանը։

Այս հարցադրումը առաջին հայացքից տրամաբանական է թվում, բայց իրականում կառուցված է կեղծ համեմատության վրա։
Նախ, այն, որ Իրանը հարվածներ է հասցնում ամերիկյան օբյեկտների ուղղությամբ, ինքնին չի նշանակում ամերիկյան անվտանգության համակարգի փլուզում։ Ընդհակառակը, հենց վերջին շաբաթների իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ խոսքը ոչ թե «անպաշտպանության», այլ լայնածավալ փոխադարձ զսպման մասին է։ Իրանը հարվածել է, բայց ԱՄՆ-ը միաժամանակ խոցել է բազմաթիվ թիրախներ Իրանում, զգալի վնաս հասցրել նրա ռազմական ենթակառուցվածքներին և շարունակում է պահպանել տարածաշրջանում իր ռազմական ներկայությունը։

Երկրորդ, Հայաստանի անվտանգության հարցը չի լուծվում և չի էլ կարող լուծվել «ԱՄՆ բազա կլինի՞, թե՞ չի լինի» պարզունակ սխեմայով։ Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ։ Այն կառուցվում է ռազմական կրթությամբ, հետախուզական համագործակցությամբ, սահմանային վերահսկողությամբ, սպառազինության դիվերսիֆիկացմամբ, դիվանագիտական զսպմամբ և միջազգային քաղաքական հենարաններով։ Այսինքն՝ հարցը ոչ թե այն է, թե ԱՄՆ-ը կգա՞ և կկռվի՞ Հայաստանի փոխարեն, այլ այն, թե Հայաստանը կարո՞ղ է իր անվտանգությունը դարձնել բազմաշերտ, որպեսզի որևէ մեկ կենտրոնից կախված չլինի։ Սա է հասուն պետական մտածողությունը։

Երրորդ, այն միտքը, թե Հայաստանի տարածքում որևէ արևմտյան կամ ամերիկյան ներգրավվածություն անխուսափելիորեն բերելու է Սիրիայի կամ Լիբանանի սցենարի, ակնհայտ չափազանցություն է։ Սիրիան ու Լիբանանը օրինակներ են ոչ միայն արտաքին ներգրավվածության, այլ նախևառաջ ներսից քայքայված, հատվածական և հաճախ կիսափլված պետական համակարգերի։ Հայաստանի համար գլխավոր վտանգը ոչ թե բազմակողմ արտաքին կապերն են, այլ թույլ ինստիտուտները, մեկ հովանավորից կախվածությունը և սեփական անվտանգության ճարտարապետություն չունենալը։

Չորրորդ, պետք է հստակ տարանջատել երկու տարբեր հարց։ Մեկը՝ արդյոք ճիշտ կլինի Հայաստանի տարածքը դարձնել Իրանի դեմ ուղղված ռազմական հարթակ։ Պատասխանը ակնհայտ է՝ ոչ։ Դա կլիներ անպատասխանատու և ինքնասպան քաղաքականություն։ Բայց բոլորովին այլ հարց է՝ արդյոք Հայաստանը պետք է խորացնի հարաբերությունները ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի և այլ գործընկերների հետ պաշտպանունակության, տեխնոլոգիական զարգացման, սահմանային կառավարման և դիվանագիտական աջակցության ուղղություններով։ Այստեղ պատասխանը նույնքան ակնհայտ է՝ այո։ Որովհետև ինքնիշխանությունը մեկ կախվածությունից փախչելով մյուս կախվածության մեջ ընկնելը չէ։ Ինքնիշխանությունը տարբեր ուղղություններով հենարաններ ստեղծելն է։

Այն, որ ԱՄՆ-ը նույնիսկ իր հզորության պայմաններում չի կարող զրոյացնել բոլոր հարվածները, դեռ չի նշանակում, թե աշխարհում ոչ ոք ոչինչ չի կարող պաշտպանել։ Դա նշանակում է միայն մեկ բան՝ անվտանգությունը բացարձակ երաշխիք չէ ոչ մի պետության համար։ Հետևաբար խելացի պետությունները իրենց քաղաքականությունը կառուցում են ոչ թե պարզունակ պատրանքների, այլ բազմավեկտոր և սառը հաշվարկված անվտանգության համակարգի վրա։

Հայաստանի հարցը երբեք չի եղել՝ «ո՞վ կգա մեզ փրկելու»։ Հայաստանի իրական հարցը սա է՝ կարո՞ղ ենք կառուցել այնպիսի պետություն, որը չի դառնում ուրիշների ռազմաքաղաքական խաղի գործիք, բայց նաև չի մնում մեկ կենտրոնի ողորմածությանը»։

Լրահոս
Ալեն Ռոբերտովիչ, ընդհանրապես արդար չի այս ամենը, տեղս չեմ գտնում. Նարեկ Կարապետյան
16:55
Ալեն Ռոբերտովիչ, ընդհանրապես արդար չի այս ամենը, տեղս չեմ գտնում. Նարեկ Կարապետյան
Մանկապարտեզներում հերթագրված երեխաների թիվը գնալով մեծանում է. վարչապետ
16:40
Մանկապարտեզներում հերթագրված երեխաների թիվը գնալով մեծանում է. վարչապետ
Քաղաքական մակարդակում արտահանման խնդիրը կարող ենք արձանագրել, որ լուծված է. Փաշինյան
16:33
Քաղաքական մակարդակում արտահանման խնդիրը կարող ենք արձանագրել, որ լուծված է. Փաշինյան
2026-ի առաջին կիսամյակում պետական բյուջե են մուտքագրվել 1 տրլն 556 մլրդ հարկային եկամուտներ և պետական տուրքեր. ՊԵԿ
16:27
2026-ի առաջին կիսամյակում պետական բյուջե են մուտքագրվել 1 տրլն 556 մլրդ հարկային եկամուտներ և պետական տուրքեր. ՊԵԿ
Հորդորում եմ, որ իրենց առաջին համար Ռոբերտ Քոչարյանին համոզեն ու բերեն նստեցնեն այդ դահլիճում. Ալեքսանյան
16:10
Հորդորում եմ, որ իրենց առաջին համար Ռոբերտ Քոչարյանին համոզեն ու բերեն նստեցնեն այդ դահլիճում. Ալեքսանյան
ԵՄ-ն ցանկանում է Հայաստանի արտահանման մեծ մասը ազատել մաքսատուրքերից
15:51
ԵՄ-ն ցանկանում է Հայաստանի արտահանման մեծ մասը ազատել մաքսատուրքերից
Հորմուզի նեղուցն ԱՄՆ-ի համար խաղահրապարակ չէ. Իրանի ԶՈւ
15:33
Հորմուզի նեղուցն ԱՄՆ-ի համար խաղահրապարակ չէ. Իրանի ԶՈւ
Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ մեկնարկել է «Հուսո առագաստ» հեղինակային երգի փառատոնը
15:04
Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ մեկնարկել է «Հուսո առագաստ» հեղինակային երգի փառատոնը
Առաջարկվում է ընտրելու իրավունք տալ վերջին 2 տարում ՀՀ-ում առնվազն 366 օր գտնված քաղաքացիները
14:47
Առաջարկվում է ընտրելու իրավունք տալ վերջին 2 տարում ՀՀ-ում առնվազն 366 օր գտնված քաղաքացիները
Մենք Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերություններում ճգնաժամ չենք ստեղծի, չունենք. Փաշինյան
14:23
Մենք Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերություններում ճգնաժամ չենք ստեղծի, չունենք. Փաշինյան
Վերջին երկու ամսում սա Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի երկրորդ այցն է Հայաստան․ վարչապետ
14:06
Վերջին երկու ամսում սա Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի երկրորդ այցն է Հայաստան․ վարչապետ
Ալեն Սիմոնյանը անհեթեթություն է որակել խոսակցությունները, թե ինքը կարող է ՀՀ նախագահ ընտրվել
13:46
Ալեն Սիմոնյանը անհեթեթություն է որակել խոսակցությունները, թե ինքը կարող է ՀՀ նախագահ ընտրվել
Ուզում ենք Հայաստանին օգնել բազմազանեցնել իր էներգամատակարարումները. Լայեն
13:28
Ուզում ենք Հայաստանին օգնել բազմազանեցնել իր էներգամատակարարումները. Լայեն
Մենք ոչ մի միջազգային մեր գործընկերոջ շահերը չենք արհամարհում. վարչապետ
13:16
Մենք ոչ մի միջազգային մեր գործընկերոջ շահերը չենք արհամարհում. վարչապետ
Չեմ վերցնի մանդատ. Ալեն Սիմոնյան 
13:02
Չեմ վերցնի մանդատ. Ալեն Սիմոնյան