Լրահոս 24/7
17.03.2026

Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան

Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ. Արման Բաբաջանյան

«Հանուն հանրապետության» կուսակցության նախագահ Արման Բաբաջանյանը «ֆեյսբուքի» իր էջում գրել է.

«Եթե Միացյալ Նահանգները նույնիսկ Մերձավոր Արևելքում չի կարող ամբողջությամբ կանխել Իրանի հարվածները իր ռազմաբազաների և գործընկերների դեմ, ապա ինչպե՞ս կարող է որևէ կերպ օգտակար լինել Հայաստանի անվտանգությանը։

Այս հարցադրումը առաջին հայացքից տրամաբանական է թվում, բայց իրականում կառուցված է կեղծ համեմատության վրա։
Նախ, այն, որ Իրանը հարվածներ է հասցնում ամերիկյան օբյեկտների ուղղությամբ, ինքնին չի նշանակում ամերիկյան անվտանգության համակարգի փլուզում։ Ընդհակառակը, հենց վերջին շաբաթների իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ խոսքը ոչ թե «անպաշտպանության», այլ լայնածավալ փոխադարձ զսպման մասին է։ Իրանը հարվածել է, բայց ԱՄՆ-ը միաժամանակ խոցել է բազմաթիվ թիրախներ Իրանում, զգալի վնաս հասցրել նրա ռազմական ենթակառուցվածքներին և շարունակում է պահպանել տարածաշրջանում իր ռազմական ներկայությունը։

Երկրորդ, Հայաստանի անվտանգության հարցը չի լուծվում և չի էլ կարող լուծվել «ԱՄՆ բազա կլինի՞, թե՞ չի լինի» պարզունակ սխեմայով։ Ժամանակակից անվտանգությունը վաղուց միայն բազաների մասին չէ։ Այն կառուցվում է ռազմական կրթությամբ, հետախուզական համագործակցությամբ, սահմանային վերահսկողությամբ, սպառազինության դիվերսիֆիկացմամբ, դիվանագիտական զսպմամբ և միջազգային քաղաքական հենարաններով։ Այսինքն՝ հարցը ոչ թե այն է, թե ԱՄՆ-ը կգա՞ և կկռվի՞ Հայաստանի փոխարեն, այլ այն, թե Հայաստանը կարո՞ղ է իր անվտանգությունը դարձնել բազմաշերտ, որպեսզի որևէ մեկ կենտրոնից կախված չլինի։ Սա է հասուն պետական մտածողությունը։

Երրորդ, այն միտքը, թե Հայաստանի տարածքում որևէ արևմտյան կամ ամերիկյան ներգրավվածություն անխուսափելիորեն բերելու է Սիրիայի կամ Լիբանանի սցենարի, ակնհայտ չափազանցություն է։ Սիրիան ու Լիբանանը օրինակներ են ոչ միայն արտաքին ներգրավվածության, այլ նախևառաջ ներսից քայքայված, հատվածական և հաճախ կիսափլված պետական համակարգերի։ Հայաստանի համար գլխավոր վտանգը ոչ թե բազմակողմ արտաքին կապերն են, այլ թույլ ինստիտուտները, մեկ հովանավորից կախվածությունը և սեփական անվտանգության ճարտարապետություն չունենալը։

Չորրորդ, պետք է հստակ տարանջատել երկու տարբեր հարց։ Մեկը՝ արդյոք ճիշտ կլինի Հայաստանի տարածքը դարձնել Իրանի դեմ ուղղված ռազմական հարթակ։ Պատասխանը ակնհայտ է՝ ոչ։ Դա կլիներ անպատասխանատու և ինքնասպան քաղաքականություն։ Բայց բոլորովին այլ հարց է՝ արդյոք Հայաստանը պետք է խորացնի հարաբերությունները ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի և այլ գործընկերների հետ պաշտպանունակության, տեխնոլոգիական զարգացման, սահմանային կառավարման և դիվանագիտական աջակցության ուղղություններով։ Այստեղ պատասխանը նույնքան ակնհայտ է՝ այո։ Որովհետև ինքնիշխանությունը մեկ կախվածությունից փախչելով մյուս կախվածության մեջ ընկնելը չէ։ Ինքնիշխանությունը տարբեր ուղղություններով հենարաններ ստեղծելն է։

Այն, որ ԱՄՆ-ը նույնիսկ իր հզորության պայմաններում չի կարող զրոյացնել բոլոր հարվածները, դեռ չի նշանակում, թե աշխարհում ոչ ոք ոչինչ չի կարող պաշտպանել։ Դա նշանակում է միայն մեկ բան՝ անվտանգությունը բացարձակ երաշխիք չէ ոչ մի պետության համար։ Հետևաբար խելացի պետությունները իրենց քաղաքականությունը կառուցում են ոչ թե պարզունակ պատրանքների, այլ բազմավեկտոր և սառը հաշվարկված անվտանգության համակարգի վրա։

Հայաստանի հարցը երբեք չի եղել՝ «ո՞վ կգա մեզ փրկելու»։ Հայաստանի իրական հարցը սա է՝ կարո՞ղ ենք կառուցել այնպիսի պետություն, որը չի դառնում ուրիշների ռազմաքաղաքական խաղի գործիք, բայց նաև չի մնում մեկ կենտրոնի ողորմածությանը»։

Լրահոս
«ԱԼՖԱ-ՖԱՐՄ» դեղագործական ընկերությունը և «ՆԱԶԻԿ ԱՎԴԱԼՅԱՆ» ՍՊՈՐՏԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ»-ը համագործակցության հուշագիր են կնքել
12:36
«ԱԼՖԱ-ՖԱՐՄ» դեղագործական ընկերությունը և «ՆԱԶԻԿ ԱՎԴԱԼՅԱՆ» ՍՊՈՐՏԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ»-ը համագործակցության հուշագիր են կնքել
Եղանակը Հայաստանում
09:07
Եղանակը Հայաստանում
Իրանում բավարարված են TRIPP-ի գործընթացի թափանցիկությամբ և տնտեսական հնարավորություններով․ ԱԳՆ նախարար
18:56
Իրանում բավարարված են TRIPP-ի գործընթացի թափանցիկությամբ և տնտեսական հնարավորություններով․ ԱԳՆ նախարար
Ազգային ժողով - Կառավարություն հարցուպատասխան. Ուղիղ
16:50
Ազգային ժողով – Կառավարություն հարցուպատասխան. Ուղիղ
Անազատության մեջ պահվող գորշ արջերը տեղափոխվել են ապաստարան. ԲԸՏՄ
16:39
Անազատության մեջ պահվող գորշ արջերը տեղափոխվել են ապաստարան. ԲԸՏՄ
Փաշինյանը չի «անոնսել» ադրբեջանցի զինծառայողի հանձնումը Բաքվին․ մանիպուլյատիվ լուսաբանում մամուլում
16:14
Փաշինյանը չի «անոնսել» ադրբեջանցի զինծառայողի հանձնումը Բաքվին․ մանիպուլյատիվ լուսաբանում մամուլում
Նիկոլ Փաշինյանը վաղը կմեկնի Թուրքմենստան՝ մասնակցելու ԱՊՀ երկրների առաջնորդների գագաթնաժողովին
15:26
Նիկոլ Փաշինյանը վաղը կմեկնի Թուրքմենստան՝ մասնակցելու ԱՊՀ երկրների առաջնորդների գագաթնաժողովին
Բաքուն և Երևանը կորոշեն «3+3» ձևաչափով ԱԳ նախարարների նոր հանդիպման վայրը. ՌԴ ԱԳՆ
12:51
Բաքուն և Երևանը կորոշեն «3+3» ձևաչափով ԱԳ նախարարների նոր հանդիպման վայրը. ՌԴ ԱԳՆ
Ներքին համերաշխությունն ամեն հարցում իրար ձևական «ջան-ջիգյար» ասելը չէ. Գագիկ Ծառուկյանը՝ Շաքիի դեպքի մասին
12:23
Ներքին համերաշխությունն ամեն հարցում իրար ձևական «ջան-ջիգյար» ասելը չէ. Գագիկ Ծառուկյանը՝ Շաքիի դեպքի մասին
Գագիկ Խաչատրյանից առգրավված 70 կտավներն այսուհետ հասանելի կդառնան հանրությանը 
11:38
Գագիկ Խաչատրյանից առգրավված 70 կտավներն այսուհետ հասանելի կդառնան հանրությանը 
TRIPP նախագիծը ՀՀ-ի և Ադրբեջանի միջև ուղիղ երկաթուղային հաղորդակցություն կհաստատի. վարչապետ
16:52
TRIPP նախագիծը ՀՀ-ի և Ադրբեջանի միջև ուղիղ երկաթուղային հաղորդակցություն կհաստատի. վարչապետ
Հուսով ենք՝ Հայաստանը կշարունակի իր կառուցողական աշխատանքը ԵԱՏՄ-ում. Օվերչուկ
16:17
Հուսով ենք՝ Հայաստանը կշարունակի իր կառուցողական աշխատանքը ԵԱՏՄ-ում. Օվերչուկ
Զարդուշտ Ալիզադեի հիշողությունները. Բաքուն՝ որպես ատելության ու բռնության օջախ 1989 թվականին
15:53
Զարդուշտ Ալիզադեի հիշողությունները. Բաքուն՝ որպես ատելության ու բռնության օջախ 1989 թվականին
Ցավոք, ԵԱՏՄ-ում սկզբունքները լիարժեք չեն իրականացվում. Փաշինյան
15:18
Ցավոք, ԵԱՏՄ-ում սկզբունքները լիարժեք չեն իրականացվում. Փաշինյան
Սերժ Սարգսյանի բացակայելու արգելք խափանման միջոցը վերացվել է
14:54
Սերժ Սարգսյանի բացակայելու արգելք խափանման միջոցը վերացվել է